KAYNAK Betül Memiş / Cnnturk.com

“Rock ve klasik müziği hiç böyle dinlemediniz!” tarif bu rotada; üç klasik müzisyen ve bir soul/blues/rock sanatçısından oluşan “The Oscillating Revenge of the Background Instrument” bize düşen hemhaliyle (Hollanda menşeili) ORBI, 13 Haziran Cuma akşamı, Cemal Reşit Rey Konser Salonu’nda…

ORBI, klasik müziğin kalıplarını yıkan, sıradışı bir oda müziği grubu. Adını “arka plandaki enstrümanların salınımlı intikamı” anlamına gelen ifadenin kısaltmasından alan grup, genellikle orkestra içinde geri planda kalan enstrümanları sahnenin tam ortasına taşıyor ve bu enstrümanların gizli gücünü tüm enerjisiyle ortaya koyuyor. Fagotta Bram van Sambeek, kontrbasta Rick Stotijn, Hammond orgda Sven Figee ve perküsyonda Marijn Korff da Gidts’ten oluşan ORBI, klasik müzik ile rock’n roll’un kesiştiği yerde kendine özgü bir ses evreni kuruyor. Repertuvarlarında Bach ve Ravel gibi klasik bestecilerin izlerini taşırken, Metallica ve Aphex Twin gibi modern ve popüler isimlere de kendi müzikal dilleriyle yaklaşıyorlar.

ORBI projesinin kökleri, Bram van Sambeek’in 90’larda hazırladığı mixtape’lere kadar uzanıyor. 13 Haziran, İstanbul, CRR konseri öncesi ulaştığımız Bram van Sambeek: “Bir anlamda, bu program çocukluk hayalimizi sahnede gerçekleştirmek gibi oldu!” diyor ve ekliyor: “Solistler olarak, hepimiz enstrümanlarımızı ilişkilendirildikleri sınırlamalardan kurtarmak için mücadele ediyoruz ve bir grup olarak bu devam eden savaşta –süreçte daha da güçlendiğimizi hissediyoruz. Progresif rock/metalin performans pratiklerine çok zaman harcadık ve bu şekilde enstrümanlarımızın ufuklarını genişletmeyi başardık...”

İngiliz romancı Tim Parks, “Hayat tehlikelerle ve çatışmalarla doluysa bile sanat onu hiç utanıp sıkılmadan çekici hatta büyüleyici bir şeye dönüştürür. Nasıl yaşamamız gerektiğini bilmiyor olabiliriz, ama ondan nasıl söz edeceğimizi bildiğimiz kesin” der ve ekler: “Gerçekler yoktur, sadece yorumlar vardır.”

Parks’ın sanatın -özellikle de müziğin tehlike ve çatışmaları cazip hale getirme gücüyle ilgili söylediklerine katılıyorum. Biz de oldukça karanlık temalı bir program sunuyoruz; içinde birçok parça minör tonlarda, hatta hüzünlü olarak nitelendirilebilir. Ancak kendi (ve pek çok dinleyenlerimizin) deneyimlerinden biliyorum ki, bu müziği dinlerken aslında olumlu duygular hissetmek mümkün. Programımıza “Açgözlülük Çağı” adını verdik. Bu başlık, insanlığın doğaya karşı gösterdiği hoyrat tavırla ilgili kaygımızı yansıtıyor. 2024 yılı genel anlamda pek umut verici değildi ve korkarım ki, insanlar gerçekten uyanıp kirletici alışkanlıklarını değiştirmeden önce daha büyük felaketlerin yaşanması gerekecek. Seçtiğimiz müzikler, özellikle söz içermeyen enstrümantal yapılarına rağmen, dinleyicilerin kendilerini bu melodilere kaptırmasını sağlıyor.

ORBI; “Arka Plan Enstrümanlarının Salınımlı İntikamı”. Adınız adeta mizah ve manifestoya göz kırpıyor!

Kesinlikle katılıyorum; grubun ismi mizahi bir ton taşısa da altında ciddi bir manifesto barındırıyor. Grup, Rick ve benim (Bram van Sambeek) uzun süredir geri planda kalan enstrümanlarımızı solo enstrümanlar olarak öne çıkarmaya çalışmamızla başladı.

Bu proje, Bram van Sambeek’in 90’larda hazırladığı mixtape’lere kadar uzanıyor.

Müzik eleştirmenleri sizin için, “Crossover terimi ORBI’yi anlatmakta yetersiz kalabilir” diyor.

Her zaman yaptığımız şeyin samimi bir türler arası geçiş olarak hissedilmesini umuyorum -ne klasik müziğin üstüne eklenmiş bir rock katmanı, ne de rock müziğin klasik bir yorumla icrası.

Müzik, hayatla ilgili derin bir anlam ifade ediyor. Sevgiyle, sanata duyulan gerçek bir bağlılıkla icra edilen müziğin derin bir gerçekliği yansıttığını hissediyorum.

Son zamanlarda dünyada ilginizi çeken veya hikayesini sevdiğiniz müzikler, müzisyenler, performanslar kimlere ait? Ve gördükleriniz/duyduklarınız size ne hissettiriyor?

Gelecek hedefleriniz ve hayallerinizde planlarınız nedir? Mesela, bugünden 10 yıl sonra ORBI’ye, herhangi bir konser öncesi, kuliste bir cümle söylemek isteseniz, bu ne olur?

Durum o kadar çok ve köklü değişti ki mesela, programımızın adını “Arka Plan Enstrümanlarının Salınan Neşesi” olarak değiştirebiliriz... Böyle bir durumu ortaya koymak için en az on yıl boyunca yoğun bir şekilde dalgalanacağız!