Kuneba Mağarası, Irak'ın Süleymaniye vilayetinde yer alan ve 'kesintisiz hava akımı' ile dikkat çeken bir doğal oluşumdur. Küçük bir girişle başlayan ve daha sonra genişleyen mağara, kuzey ve güney yönlerine doğru uzanan tünellere dönüşmektedir. Mağara, kumtaşı, kireç taşı ve kil tabakaları ile tamamen doğaldır. Tavandan damlayan sulardaki mineraller, mağara duvarlarını kaplayarak ona parlak bir görünüm kazandırmaktadır.
Mağaranın önemli bir özelliği, girişinde sürekli olarak güçlü bir hava akımının olmasıdır. Bu durum, mağaranın isminin 'rüzgar deliği' anlamına gelen "Kuneba" olmasına sebep olmuştur. Yazları serin, kışları sıcak bir rüzgar esen bu mağara, henüz bulunamamış bir ikinci girişin olduğuna işaret etmektedir.
1930'lu yıllarda keşfedilen Kuneba Mağarası'nın uzunluğu 767 metre olarak belirlenmiştir. Doğal güzelliği ve konumu nedeniyle doğaseverler ve dağcılar tarafından sıkça ziyaret edilen mağarada, zemin yapısının bozuk olması nedeniyle ilerlemek zordur. Ziyaret için gerekli yapısal çalışmalar yapılmadığı için turistler zorluk yaşamaktadır.
Süleymaniye Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Diyari Ali Muhammed Emin, mağaranın 600 metre yükseklikte bulunduğunu ve 2007 yılında yapılan bir çalışmada haritasının çıkarıldığını belirtmiştir. Mağara, 35-40 milyon yıllık kayaçlar üzerinde yer almakta ve yağmur sularının asidik yapısı ile kireç taşıyla etkileşimi sonucu oluşmaktadır.
Yeraltı sularının da katkı sağladığı bu oluşum, sarkıt ve dikit gibi güzel şekillerin meydana gelmesine neden olmaktadır. Emin, bu mağaranın bilimsel açıdan çok değerli olduğunu ve pek çok yabancı araştırmacının burada inceleme yaptığını ifade etmiştir. Mağaranın hava akımının sıcak ve soğuk hava basınç farkından kaynaklandığını ve başka bir çıkışın olabileceğini dile getirmiştir.



