Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılına ilişkin Küçük ve Orta Büyüklükteki Girişim (KOBİ) istatistiklerini yayımladı. KOBİ'ler, 250'den az çalışanı olan ve yıllık net satış hasılatı veya mali bilançosu 500 milyon TL'yi aşmayan işletmeler olarak tanımlanırken, Türkiye'de sanayi ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren 3 milyon 928 bin girişim KOBİ sınıfında yer alıyor.

TÜİK verilerine göre, KOBİ'ler 2024 yılında toplam girişim sayısının yüzde 99,6'sını oluşturdu. Buna karşılık istihdamın yüzde 68,5'ini, personel maliyetinin yüzde 43,5'ini, cironun yüzde 44,1'ini, üretim değerinin yüzde 39,8'ini ve faktör maliyetiyle katma değerin yüzde 41,2'sini oluşturdu.

KOBİ'ler en fazla ticaret sektöründe

Ekonomik faaliyetlerin istatistiki sınıflamasına (NACE Rev.2) göre 2024 yılında KOBİ'lerin; yüzde 35,1'i toptan ve perakende ticaret, motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı sektöründe faaliyet gösterirken, yüzde 15,3'ü ulaştırma ve depolama sektöründe, yüzde 12,1'i ise imalat sanayi sektöründe faaliyet gösterdi.

KOBİ istihdamı içindeki en yüksek oran imalat sanayi sektöründe

2024 yılına ilişkin olarak; imalat sanayi sektöründe faaliyet gösteren KOBİ'lerin istihdamının toplam KOBİ istihdamı içindeki oranı yüzde 25,4 olurken, personel maliyeti için bu oran yüzde 33,5, ciroda yüzde 25,5, faktör maliyetiyle katma değerde yüzde 34,9 ve üretim değerinde ise yüzde 41,2 olarak gerçekleşti.

Orta ölçekli girişimlerde çalışan başına katma değer 969 bin TL

KOBİ girişimleri için 2015 yılında çalışan başına ortalama katma değer 26 bin TL iken, 2024 yılında bu değer 479 bin TL oldu. KOBİ grupları içerisinde 2015 ve 2024 yılları için en yüksek çalışan başına katma değer sırasıyla 46 bin TL ve 969 bin TL ile orta ölçekli girişimlerde gerçekleşirken, aynı yıllar için bu değerler küçük ölçekli girişimler için sırasıyla 31 bin TL ve 558 bin TL, mikro ölçekli girişimler için ise 12 bin TL ve 175 bin TL olarak gerçekleşti.

KOBİ'lerde çalışan başına personel maliyeti 253 bin TL

2015 yılında KOBİ girişimleri için çalışan başına ortalama personel maliyeti 17 bin TL iken, 2024 yılında bu değer 253 bin TL oldu. KOBİ grupları içerisinde 2015 ve 2024 yılları için en yüksek çalışan başına personel maliyeti sırasıyla 27 bin TL ve 439 bin TL ile orta ölçekli girişimlerde gerçekleşirken, aynı yıllar için bu değerler küçük ölçekli girişimler için sırasıyla 20 bin TL ve 310 bin TL, mikro ölçekli girişimler için ise 8 bin TL ve 121 bin TL olarak gerçekleşti.

İmalat sanayindeki 3 bin 790 KOBİ yüksek teknoloji sınıfında üretim yaptı

İmalat sanayi sektöründe faaliyet gösteren KOBİ'ler teknoloji düzeylerine göre sınıflandırıldığında, yüzde 54,8'i düşük teknoloji sınıfında üretim yaparken, büyük ölçekli girişimlerde bu oran yüzde 41,5 oldu.

KOBİ'lerin 2024 yılında doğum oranı yüzde 15,9

2023 yılında doğan KOBİ girişim sayısının, 2023 yılındaki aktif KOBİ girişim sayısına oranı (girişim doğum oranı) yüzde 15,3 ve 2023 yılında doğan KOBİ girişimlerindeki istihdamın, 2023 yılındaki aktif KOBİ'lerin toplam istihdamı içindeki payı yüzde 6,9 iken, 2024 yılında bu oranlar girişim doğum oranında yüzde 15,9 ve istihdam payında ise yüzde 7,0 olarak gerçekleşmiştir.

KOBİ'ler toplam ihracatın yüzde 29,6'sını gerçekleştirdi

2024 yılına ilişkin toplam ihracatın yüzde 29,6'sı, ithalatın ise yüzde 15,9'u KOBİ'ler tarafından gerçekleştirildi. KOBİ'lerin ihracatının yüzde 59,4'ü ticaret sektöründe gerçekleşirken, yüzde 34,3'ü ise imalat sanayi sektöründe gerçekleştirildi.

KOBİ'lerin Ar-Ge harcamalarının yüzde 28,8'ini gerçekleştirdi

Mali ve mali olmayan şirketlerin 2024 yılına ilişkin toplam gayri safi yurtiçi Ar-Ge harcamasının 119 milyar 151 milyon TL'sini KOBİ'ler gerçekleştirmiştir. Bu harcama mali ve mali olmayan şirketler Ar-Ge harcamasının yüzde 28,8'ini oluşturmaktadır. KOBİ'lerin 2024 yılında toplam patent başvuru sayısı bin 417 olurken, aynı yıl 615 patent tescil edilmiştir.