Bu yılki çevresel tablo tanıdık: Salımlar artıyor ve doğal yaşam giderek kötüleşiyor. Ancak yine de 2025'te olumlu gelişmeler de oldu. Temiz enerji, çevre koruma ve yerli halkların haklarına yönelik hedefli eylemler, iklim ve doğa için somut olumlu sonuçlar doğurdu. Bu sessiz atılımlar, haber döngüsünün gürültüsünde bazen duyulmayabiliyor. BBC, yenilenebilir enerjideki çarpıcı büyümeden nesli tükenmekte olan kaplumbağaların ve kaplanların geri dönüşüne kadar, 2025'te ulaşılan yedi önemli dönüm noktasını bir araya getirdi.

Yenilenebilir enerjinin yükselişi

Bu yıl rüzgar, güneş ve diğer yenilenebilir enerji kaynakları, kömürü geride bırakarak dünyanın bir numaralı enerji kaynağı oldu. Yenilenebilir enerjideki küresel büyüme, temiz enerji üretimini büyük ölçüde genişleten ve temiz enerji teknolojileri ihracatına hakim olan Çin tarafından yönlendiriliyor.

Çin, güneş enerjisindeki muazzam büyümenin yanı sıra, tayfunlara dayanıklı rüzgar santralleriyle aşırı fırtınaların gücünden bile yararlanıyor. Diğer ülkeler de rüzgar enerjisi sayesinde dikkat çekici ilerlemeler kaydetti. Birleşik Krallık'ta 2025 yılında yapılan bir inceleme, rüzgar enerjisinin bir önceki yıl en büyük tek enerji kaynağı haline geldiğini ve talebin yaklaşık üçte birini karşıladığını, kömürün ise enerji kaynağı olarak neredeyse tamamen ortadan kalktığını ortaya koydu.

Küresel olarak, ülkelerin %80'inden fazlasında yenilenebilir enerji kapasitesindeki büyüme oranı hızlanıyor. Uluslararası Enerji Ajansı'na göre, 2030 yılına kadar toplam yenilenebilir enerji kapasitesinin bugünkü seviyelerin iki katına çıkması bekleniyor.

Okyanus koruma alanları

Açık denizler, dünya okyanuslarının yaklaşık üçte ikisini oluşturuyor. Şu anda bu geniş alanın sadece %1'i koruma altında, ancak bu durum yakında değişecek. Açık Denizler Anlaşması, bu suların %30'unu yaşam alanlarının, türlerin ve sağlıklı deniz ekosistemlerinin korunmasına adanmış Deniz Koruma Alanları (DKA) haline getirmeyi taahhüt ediyor.

Ormanlar için önemli dönemeç

Brezilya bu yıl, Amazon yağmur ormanlarında düzenlenen ilk BM küresel iklim konferansı olan COP30'a ev sahipliği yaptı. Brezilya 2030 yılına kadar ormansızlaşmayı sona erdirme yönündeki önceki taahhüdünü hayata geçirmek için bir "yol haritası" planını duyurdu.

İklim davalarında dönüm noktası

Uluslararası Adalet Divanı (UAD), bu yıl iklim değişikliği konusunda ülkelerin birbirlerine dava açmasının önünü açan tarihi bir karar verdi. Bu adım, iklim değişikliğinden ciddi şekilde etkilenen ülkelerin, kirliliğe neden olan ülkelere karşı yasal işlem başlatmalarına yardımcı olabilir.

Yaban hayatı için kazanımlar

Bu yıl nesli tehlike altında olan birçok tür dikkat çekici bir şekilde toparlandı. Özellikle yeşil kaplumbağalar, koruma çabaları sayesinde yok olma tehlikesinin eşiğinden kurtarıldı.

Yerli topluluklar

Bu yıl, yerli halklar, gezegenin korunması ve yönetimi konusunda lider olarak BM düzeyinde resmen tanındı. İklim zirvesi sırasında elde edilen kazanımlar arasında yeni finansman taahhütlerinin kabul edilmesi ve yerli halkın toprak haklarının tanınmasına yönelik sözler verilmesi yer alıyor.