Ankara

İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi'nde düzenlenen basın toplantısında, 2025 Nobel Kimya Ödülü'nün sahipleri açıklandı. 2025 Nobel Tıp Ödülü'nü "periferik bağışıklık toleransı" keşfiyle Brunkow, Ramsdell ve Sakaguchi kazandı. 2025 Nobel Fizik Ödülü'nü John Clarke, Michel Devoret ve John Martinis kazandı. Açıklamaya göre, Japon Susumu Kitagawa, Avustralyalı Richard Robson ve ABD'li Omar M. Yaghi, "metal-organik çerçevelerin geliştirilmesi" alanındaki çalışmaları nedeniyle ödülün sahibi oldu.

Ödülü kazananların yeni bir moleküler yapı geliştirdikleri, bu yapıların da (metal-organik iskeletler), moleküllerin girip çıkabildiği geniş boşluklar içerdiği aktarıldı. Araştırmacılar bunları çöl havasından su toplamak, sudaki kirleticileri ayıklamak, karbondioksiti yakalamak ve hidrojen depolamak için kullandılar.

2024 Nobel Kimya Ödülü, "bilgi-işlemsel protein tasarımı" alanındaki çalışmalarından dolayı David Baker ve "protein yapı tahmini"yle ilgili çalışmalarından dolayı Demis Hassabis ile John Jumper'a verilmişti.

2025 Nobel Kimya Ödülü'nün sahiplerinin öz geçmişleri

Susumu Kitagawa, Japonya'nın Kyoto şehrinde 1951'de doğdu. Lisans eğitimini tamamladığı Kyoto Üniversitesinde 1975-1979 yıllarında hidrokarbon kimyası alanında doktora derecesini aldı. 1979'da Kindai Üniversitesine yardımcı doçent olarak atandı, 1988'de ise doçentliğini aldı. Japon bilim insanı, 1992'de Tokyo Metropolitan Üniversitesinde inorganik kimya alanında; 1998'de Kyoto Üniversitesinde sentetik kimya ve biyolojik kimya bölümünde profesör oldu.

Richard Robson, 1937'de İngiltere'nin Glusburn kentinde dünyaya geldi. Oxford Üniversitesinde kimya bölümünde lisans eğitimini tamamladı. Robson daha sonra 1966-1970 yıllarında Avustralya'da Melbourne Üniversitesinde kimya bölümünde öğretim üyeliği yaparak kariyerine devam etti.

Omar M. Yaghi, 1965'te Ürdün'ün başkenti Amman'da doğdu. Kimya alanında doktora derecesini ABD'deki Illinois Üniversitesi Urbana-Champaign'den aldı ve Harvard Üniversitesinde çalıştı. Halen ABD'de California Üniversitesinde profesör olan Yaghi, "gelişmekte olan ülkelerde araştırma merkezleri kurmayı" amaçlayan Berkeley Küresel Bilim Enstitüsünün kurucu direktörlüğünü yürütmektedir.

Nobel Ödülleri hakkında

İsveçli Alfred Nobel'in vasiyeti üzerine ölümünden sonra 9 Haziran 1900'de kurulan Nobel Vakfı, insanlığa hizmette bulunanlara verdiği ödüllerle dünyada en saygın ödüller arasında yer alıyor. Nobel Ödülleri, her yıl Alfred Nobel'in ölüm yıl dönümü olan 10 Aralık'ta düzenlenen bir törenle sahiplerine teslim ediliyor. Ödül törenleri, Kovid-19 salgını nedeniyle 2020 ve 2021'de de yapılamamıştır.