NASA’nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi’nden bazı araştırmacıların da aralarında bulunduğu bir grup bilim insanı, 2024 YR4 adlı asteroitin 2032’de Ay’a çarpma ihtimalinin yanı sıra uydular ve Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) için de tehdit oluşturduğunu düşünüyor. Bu öneri, bilimsel makalelerin yayımlandığı arXiv adlı ön baskı platformunda paylaşıldı.

Asteroit 2024 YR4 nedir?

Kısaca hatırlatalım: 2024 YR4 yaklaşık 60 metre genişliğinde bir uzay kayası ve kütlesi ile bileşimi hâlâ tam olarak bilinmiyor. İlk hesaplamalar, asteroitin Dünya’ya doğru geliyor olabileceği ihtimali nedeniyle büyük endişe yaratmıştı. Ancak daha sonra yapılan ölçümler, asteroitin Dünya’ya çarpma olasılığının sadece %0,00081 olduğunu gösterdi. Buna karşın Ay’a 2032’de çarpma ihtimali çok daha yüksek: Yüzde 4. Bu kulağa iyi bir haber gibi gelse de, Ay’a gerçekleşecek böyle bir çarpışma, yüzeye saçılacak tonlarca enkaz nedeniyle uydular ve uzaydaki astronotlar için ciddi sorunlara yol açabilir.

Asteroiti saptırmak mı…?

Bu nedenle birçok uzman, tıpkı 2022’de NASA’nın DART (Çift Asteroit Yeniden Yönlendirme Testi) misyonunda yaptığı gibi, asteroitin yörüngesini değiştirmek için ona büyük bir nesne çarptırmayı önerdi. DART misyonunda NASA, Dimorphos adlı asteroide kasıtlı olarak bir uzay aracı çarptırarak yönünü değiştirmeyi başarmıştı. Bu, gezegen savunması için bir test niteliğindeydi.

…yoksa yok etmek mi?

Ancak 2024 YR4 için durum farklı. Yeni çalışmanın yazarlarına göre böylesi bir saptırma misyonu planlama açısından çok uzun sürebilir. Ayrıca asteroitin kütlesi ve bileşimi tam bilinmediği için, yörüngesini değiştirmek onu yanlışlıkla Dünya’ya yönlendirme riskini artırabilir. Tüm bu faktörler göz önüne alındığında bilim insanları, sapma yerine yok etme fikrini öne sürdü. Buna göre asteroiti patlatmak için her biri 100 kiloton gücünde iki nükleer cihaz gönderilecek. Bu cihazlar, 1945’te Nagazaki ve Hiroşima’ya atılan atom bombalarından 5 ila 8 kat daha güçlü şekilde patlayacak.

Planın ilk adımı olarak, Psyche veya Osiris-Apex gibi mevcut görevlerin yönlendirilmesi ve 2028’deki Dünya–Ay yakın geçişi sırasında asteroit hakkında çok daha kesin veriler toplanması hedefleniyor. Böylece kesin yörüngesi ve gerçek çarpma riski belirlenebilecek.

NASA gerçekten böyle bir göreve kaynak ayırır mı?

Asteroit 2024 YR4’ün Ay’a —Dünya’ya çarpmasından hiç bahsetmiyoruz— çarpma ihtimali oldukça düşük olduğu için NASA’nın 600 milyon kilometreden daha uzakta bulunan, bize gerçek bir tehdit oluşturma ihtimali son derece zayıf olan bir uzay kayasını patlatmak için büyük kaynak ayırması pek olası görünmüyor. Nitekim NASA'nın web sitesinde yapılan açıklamada "2024 YR4'ün gözlemleri 2025 başlarına kadar devam ettiğinden, NASA, cismin 2032 ve sonrasında Dünya için önemli bir çarpma riski oluşturmadığı sonucuna vardı." deniliyor ve ekleniyor: "NASA'nın Çift Asteroit Yönlendirme Testi (DART) görevi gibi kinetik bir çarpmalı uzay aracı, gelecekte potansiyel olarak tehlikeli bir asteroitle başa çıkmak için kullanılabilecek bir asteroit saptırma tekniğidir. Her asteroit kendine özgüdür ve sapma, asteroitin boyutuna, fiziksel özelliklerine, yörüngesine ve keşif uyarı süresine bağlı olacaktır. 2024 YR4, gezegen için önemli bir çarpma riski oluşturmadığından, bu asteroit için olası saptırma teknikleri hakkında spekülasyon yapmak henüz erkendir."