Türkiye ve Endonezya arasındaki işbirliği kapsamında 48 adet KAAN savaş uçağı satış sözleşmesi iki ülke arasında imzalandı. 26 Temmuz'daki imza töreni sonrası değerlendirmede bulunan Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, "Bu işbirliği vesilesiyle Endonezya'da kurulacak yerel sanayi altyapısını desteklemeyi, iki ülke arasında üretim ve mühendislik alanlarında işbirliğini artırmayı hedefliyoruz" dedi. İki ülke arasındaki işbirliği, Haziran ayında Endonezya'nın Türkiye'den savaş uçağı alacağının duyurulmasıyla bir kez daha gündeme gelmişti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 11 Haziran'da sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Türk Havacılık Uzay Sanayii (TUSAŞ) ve Endonezya Savunma Bakanlığı arasında imzalanan anlaşmayı "rekor ihracat sözleşmesi" olarak nitelendirdi. Erdoğan ayrıca uçakların üretiminde Endonezya'nın sahip olduğu "yerel kabiliyetlerden de yararlanılacağını" duyurdu. Böylece Türkiye ilk kez yerli savaş uçağı ihracatı için bir ülkeyle anlaşmaya varmış oldu.

Yüzyıllar Öncesine Dayanan Bağlar

Dışişleri Bakanlığı internet sitesine göre Türkiye ve Endonezya arasında diplomatik ilişkiler resmi olarak 1950'de tesis edildi. Ancak iki ülke arasındaki temasların tarihi 16. yüzyıla dayanıyor. O dönem günümüzde Endonezya'nın bulunduğu bölgede hüküm süren Açe Sultanlığı, sömürgeci Portekizlere karşı Osmanlı İmparatorluğu'ndan yardım talep etti. Osmanlı, bu talebe olumlu yanıt verdi ve 16. yüzyılın ortalarında Açe Sultanlığı'na destek yolladı. Böylece iki güç arasında yüzyıllar boyunca sürecek ilişkinin temeli atıldı.

Savunma Sanayii İşbirliği

Uzmanlar, Türkiye ve Endonezya arasında en ön planda olan konunun savunma sanayii işbirliği olduğunu vurguluyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın duyurduğu KAAN anlaşmasının bugüne kadar Türkiye tarafından kaleme alınan "en büyük hacimli savunma ihracatı hamlesi" olduğunu belirtiyorlar. Dr. Gizem Bütün, "Bu bir savaş uçağı olduğu için yazılım güncellemesi/entegrasyonu ve eğitim gerektiriyor. Sadece uçakları göndermekle işler bitmiyor. Bu açıdan Endonezya ile ilişkilerde stratejik olarak Türkiye'nin bölgede etkili olacağını düşünüyorum" dedi.

Ekonomik İlişkiler

Türkiye ve Endonezya'nın ticaret hacmi bölgedeki diğer ticaret ortaklarına kıyasla düşük. Son yıllardaki verilere bakıldığında ortalama 2.5 milyar dolarlık ticaret hacmi gözüküyor. Taraflar bunu 10 milyar dolara çıkarma niyetinde olduklarını söylüyor. Türkiye, Endonezya ile ticaretinde büyük oranda açık veriyor. İki ülke 2017'den bu yana "Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşması" (CEPA) müzakereleri yürütüyor.

Nötr Bir Üçüncü Yol Sunma

Prof. Dr. Selçuk Çolakoğlu, iki ülke arasındaki kültürel ve dini bağlara ve siyasi sorun bulunmamasına işaret ediyor. Her iki taraf için de ideal ortak olduklarını belirtiyor. Türkiye'nin Güneydoğu Asya'daki ülkelere "nötr bir üçüncü yol" sunduğunu ve bu durumun bölgedeki ülkeler için cazip olduğunu vurguluyor.