ABD Başkanı Donald Trump, Grönland'ı elde etme konusundaki ısrarcı tavrını sürdürüyor. Askeri opsiyonun da masada olması hem NATO'da hem de Avrupa Birliği'nde (AB) endişeye neden oluyor. Brüksel'de, "ABD, askeri hamlede bulunursa ne yapılabilir?" sorusuna cevap aranıyor. Trump, 2019'da Grönland'ı alma isteğini dile getirmiş ve "Satılık değil" cevabını almıştı.

Avrupa, Grönland'a NATO gücü konuşlandırıyor

O dönemde ne Grönland, ne Danimarka ne de AB ve NATO, Trump'ın açıklamalarını yeterince ciddiye aldı. Ancak durum şu an oldukça farklı. NATO ve AB içinde, Trump'ın Grönland konusunda, onu tatmin eden bir sonuç elde etmeden durma ihtimalini düşük görenlerin sayısı çok fazla. Amerikan yönetimi, Arktik Bölgesi'nin güvenliğini sağlamayı, Grönland'daki doğal kaynaklardan yararlanmayı ve "Amerika'yı Yeniden Yücelt" projesini taçlandırmayı hedefliyor.

1- NATO neden sessiz kaldı?

Grönland konusundaki gerginlik başladığından bu yana Avrupa başkentleri ve AB kurumlarının yöneticileri açıklamalarda bulundu. Ancak NATO yönetiminden kurumsal düzeyde bir açıklama yapılmadı. Bu durum, NATO'nun işleyişiyle ilgili bir sorunu gösteriyor. Grönland'a dair sorun, hem ABD hem de Danimarka'nın NATO üyesi olması nedeniyle karmaşık bir hal alıyor.

2- NATO'nun somut planı var mı?

NATO, Grönland konusunu Kuzey Atlantik Konseyi'nde ele aldı. Bazı ittifak üyeleri bölgede yeni bir misyon başlatmak veya tatbikatlar düzenlemek gibi önerilerde bulundu. Ancak somut bir plan henüz oluşmadı.

3- Askeri müdahale olası mı?

ABD askeri opsiyonu tercih ederse bu, İttifak tarihinde bir ilk olur. Ancak Kopenhag'daki mevcut görüş, ABD'nin Grönland'a yönelik bir askeri saldırısının yüksek olasılıklı bir senaryo olmadığı yönünde. Trump'ın öngörülemezliği bu ihtimali göz ardı edilemez kılıyor.

4- NATO'nun seçenekleri neler?

Olası bir askeri müdahale durumunda NATO'nun nasıl hareket edeceği tartışılıyor. NATO'nun kurucu belgesinde, bir müttefike yapılan saldırının tüm müttefiklere yapılmış sayılacağı vurgusu yer alıyor. Ancak saldırının içeriden gelmesi NATO açısından alışılmadık bir durum.

5- Askeri yolla ilhak NATO'nun sonunu getirir mi?

NATO'nun, bir müttefikin diğerine saldırması durumunda hayatta kalmasının mümkün olmadığı görüşü sıkça dillendiriliyor. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, bu görüşü ifade eden ilk isimlerden biri oldu.

6- AB'nin savunma maddesi '42.7' alternatif olur mu?

Grönland'a olası bir Amerikan saldırısı halinde Danimarka'nın AB'yi yardıma çağırma imkanı mevcut. Lizbon Antlaşması'ndaki 42.7 maddesi, bir üye devletin topraklarında silahlı saldırıya uğraması halinde diğer üye devletlerin yardım etme yükümlülüğünü vurguluyor.