Avrupa Birliği (AB), az gelişmiş ülkelerin gümrüksüz ürün ihraç etmesine imkan tanıyan Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi (GSP) için kapsamlı bir güncelleme hazırlıyor. AB Konseyi, üye ülkeler ile Avrupa Parlamentosu arasında yapılan müzakerelerde yeni kurallar üzerinde uzlaşıldığını açıkladı.

Yeni çerçeveye göre, GSP'den yararlanan ülkeler artık insan haklarına ve çalışan haklarına saygı, iklim değişikliğiyle mücadele, çevre koruma standartlarına uyum gibi koşulları yerine getirmek zorunda olacak. Bu maddelerin sisteme eklenmesi, AB’nin ticarette sürdürülebilirlik kriterlerini güçlendirme hedefiyle uyumlu görülüyor.

AB ayrıca GSP kapsamına göç işbirliği şartı eklemeye hazırlanıyor. Buna göre; bir ülkenin, kendi vatandaşlarının geri kabulü konusunda AB ile işbirliği yapmaması durumunda, sistem kapsamında sağlanan ticari imtiyazlar geri çekilebilecek.

Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesi için AB üyesi ülkelerin ve Avrupa Parlamentosu’nun resmi onayı gerekiyor. Sürecin tamamlanmasının ardından yeni GSP kuralları 1 Ocak 2027 itibarıyla uygulanmaya başlanacak.

Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi, gelişmiş ülkelerin, az gelişmiş veya gelişmekte olan ülkelere tarifelerde indirim veya sıfır gümrük hakkı tanıdığı bir ticaret modeli olarak biliniyor. Bu sistem sayesinde kalkınmakta olan ülkeler, ürünlerini gelişmiş ülke pazarlarında daha rekabetçi fiyatlarla sunabilme fırsatı yakalıyor.