ABD Başkanı Donald Trump'ın Cumhuriyetçi Partisi, bütçe konusunda muhalefetteki Demokratlarla anlaşmaya varamadı. ABD hükümetine sağlanan fonlar 30 Eylül Salı geceyarısı (TSİ 06.00) kesildi. Beyaz Saray Yönetim ve Bütçe Ofisi, hükümetin gece yarısı kapanacağını doğrulayan ve çıkmazdan Demokratları sorumlu tutan bir bildiri yayımladı.

Bildiride, "Demokratların bu sürdürülemez tutumlarını ne kadar devam ettirecekleri belirsiz, bu da kapanmanın süresini tahmin etmeyi zorlaştırıyor" denildi. Ofis, etkilenen kurumlara kapanma prosedürlerini uygulamalarını tavsiye etti. ABD siyasetinde bütçe anlaşmazlıkları sık rastlanan bir durum olsa da, bu bütçe krizi özellikle gergin görünüyor. Bunda Trump'ın son dokuz ayını federal hükümetin boyutunu ciddi şekilde küçültmek için harcaması etkili.

ABD hükümeti neden kapanıyor?
Basitçe söylemek gerekirse herhangi bir kapanma, iki partinin bir araya gelip ekim ayı ve sonrasında kamu hizmetlerini finanse edecek bir yasa tasarısını geçirememesinin sonucu oluyor. Cumhuriyetçiler Kongre'nin her iki kanadını da kontrol ediyor ancak Senato'da veya üst kanatta harcama tasarısını geçirmek için ihtiyaç duydukları 60 oyu alamıyorlar. Dolayısıyla Demokratlar bu durumda bir miktar nüfuz sahibi.

Cumhuriyetçiler tarafından sunulan ve Amerikalıların sağlık hizmetlerini karşılamasını zorlaştıracağını söyledikleri bir yasa tasarısını desteklemeyi reddediyorlar. Bu çıkmazı öncelikle sağlık politikası hedeflerini ilerletmekle ilişkilendirdiler. Milyonlarca Amerikalı için sağlık sigortasının maliyetini düşüren ve süresi dolmak üzere olan vergi indirimlerinin uzatılmasını talep ediyorlar. Buna ek olarak Trump tarafından getirilen Medicaid kesintilerinin geri alınmasını istiyorlar.

Medicaid, ABD'de düşük gelirli bireyler, yaşlılar ve engelliler dahil milyonlarca kişiye yönelik sağlık sigortası programıdır ve devlet tarafından finanse edilmektedir. Ayrıca Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri ve Ulusal Sağlık Enstitüleri'ne önerilen harcama kesintilerine de karşı çıkıyorlar. Geçici bir yasa tasarısı daha önce Temsilciler Meclisi'nde veya alt mecliste kabul edilmişti ancak henüz Senato'dan geçmedi.

Kapanış ne zaman gerçekleşecek?
1 Ekim Çarşamba günü yerel saatle 00:01'de ABD, yaklaşık yedi yıl aradan sonra ilk kez kapanma yaşayacak. Hükümet en son 2018'in sonunda, Trump'ın ilk döneminde kapanmıştı. Her iki taraf da bir tekrarı önlemek için son çareleri arıyor.

Trump, Beyaz Saray'a dönüşünden bu yana ilk 30 Eylül günü Temsilciler Meclisi ve Senato'daki en üst düzey Demokratlar ve Cumhuriyetçi mevkidaşlarıyla bir araya geldi. Ancak Trump, CBS News kanalına verdiği demeçte, "Bu sorunu nasıl çözeceğimizi bilmiyorum" diyerek anlaşma beklentilerini düşürmüştü.

Kapanmanın etkileri
Hükümetin tüm birimleri kapanmayacak. Geçici kapanma sırasında sınır güvenliği, hastane içi tıbbi bakım, kolluk kuvvetleri ve hava trafik kontrolünün faaliyetlerine devam etmesi bekleniyor. Sosyal Güvenlik ve Medicare çekleri gönderilmeye devam edilecek, ancak sosyal fayda doğrulama ve kart düzenleme işlemleri durdurulabilecek.

Genellikle, bir kapanma sırasında, birinci dereceden çalışanlar normal şekilde çalışmaya devam eder - bazıları maaş almaz - ancak ikinci dereceden kamu çalışanları geçici olarak ücretsiz izne çıkarılır. Geçmişte, bu çalışanlara geriye dönük olarak ödeme yapılırdı. Bu, gıda yardım programı, federal olarak finanse edilen okul öncesi eğitim, öğrenci kredilerinin verilmesi, gıda denetimleri ve milli parklardaki faaliyetlerin kısıtlanması veya kapatılmasının beklendiği anlamına geliyor.

ABD'de kapanmalar son 50 yıldır oldukça yaygın. Trump'ın ilk döneminde üç tane anlaşmazlık yaşandı; bunlardan biri 36 günle tarihin en uzunuydu ve Ocak 2019'da sona erdi. Kongre Bütçe Ofisi (CBO), ekonomik çıktının yaklaşık 11 milyar dolar azaldığını, bunun 3 milyar dolarının ise bir daha geri kazanılmadığını tahmin ediyor.