Türkiye ile ABD arasında son dönemde artan diplomatik temaslar kapsamında en çok tartışılan başlık, ABD Başkanı Donald Trump ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın nerede ve ne zaman fiziki bir görüşme gerçekleştirecekleri.

Önce Erdoğan'ın ABD'ye gideceğine ilişkin haberler çıkmıştı ama şimdi Ankara'da ve Washington'da tartışılan konu, Trump'ın mayıs ayında Orta Doğu'ya yapacağı tura Türkiye'yi ekleyip eklemeyeceği. Ankara'daki diplomatik kaynaklar, ABD Başkanı'nın Türkiye'ye gelme olasılığından giderek daha güçlü bahsediyorlar. Türkiye'yi ABD Başkanı sıfatıyla resmen son ziyaret eden lider 2015 yılında G20 Zirvesi'ne gelen Barack Obama olmuştu.

ABD'den gelen haberler 20 Ocak'ta göreve başlayan ABD Başkanı Trump'ın Mayıs ayında başta Suudi Arabistan olmak üzere Orta Doğu bölgesine bir ziyaret düzenleyeceği şeklinde. Riyad'la ticaret ve yatırım ilişkilerine çok önem veren Trump'ın tarihi kesinleşmeyen bölge turu kapsamında Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar'ın yanı sıra İsrail'i de ziyaret etmeyi düşündüğü haberlere yansıdı.

Aynı haberlere göre Trump'ın bu tura eklemeyi düşündüğü bir diğer ülke de Türkiye. Beyaz Saray, Trump'ın bölge turuna ilişkin sorulara yanıt verirken -kesin olan Suudi Arabistan ziyareti dışında- başka ülkelerin de eklenebileceği yanıtını vermekle yetindi. ABD Başkanı Trump, Orta Doğu ziyaretini hem Gazze sorununun ele alınması hem de ABD ile zengin Körfez ülkeleri arasında yeni yatırım anlaşmaları yapmak amacıyla planlıyor.

İbrahim Anlaşmaları kapsamında Suudi Arabistan'ın da İsrail'i tanıması Trump'ın en önemli amaçlarından biri. Eğer gerçekleşirse, İsrail konusu Türkiye ziyaretinde Trump'ın ele alacağı konular arasında olacak. Bunun yanı sıra Suriye'de yaşanan gelişmeler, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin sona erdirilmesi başlıkları da ABD Başkanı'nın Türkiye ziyaretini gerçekleştirmesinin nedenleri arasında yer alacak.

Trump'ın Türkiye başlığının geçtiği her ortamda Türkiye'ye olan sevgi ve ilgisi ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a duyduğu şahsi saygıyı dile getirmesi, ABD Başkanı'nın olası bir Ankara ya da İstanbul ziyaretinin gerekçeleri arasında sayılıyor. Erdoğan ve Trump'ın birlikte katılmalarının öngörüldüğü ilk uluslararası zirve, 24-25 Haziran günlerinde Hollanda'da gerçekleşecek NATO liderler zirvesi. Diplomatik kaynaklar, iki liderin bu tarihten önce Türkiye ya da ABD'de bir araya gelmesinin daha büyük olasılık olduğunun altını çiziyorlar.

Trump-Erdoğan olası temasının son dönemde taraflar arasında artan bir diyalog süreci sonrasında çıkması da dikkat çekici. İki lider, Trump'ın göreve gelmesinin ardından ilk telefon görüşmesini 16 Mart'ta yaptılar. Bu görüşmeden sadece günler sonra 25 Mart'ta Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile Washington'da bir araya geldi. Dışişleri Bakanı Fidan, 13 Nisan'da Antalya Diplomasi Forumu'nun kapanış basın toplantısında, Erdoğan-Trump görüşmesine ilişkin bir soruya, "Kesinleşen bir husus yok. Bu konularda çalışmalarımız devam ediyor. Görüşme ABD'de mi olacak Türkiye'de mi olacak bunlar halihazırda bakanlıklarımız arasında çalışması devam eden konular" yanıtını verdi.

Türkiye, Trump döneminde ABD ile ilişkileri çok daha gelişeceği umudunda. Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu yöndeki değerlendirmelerini aktarırken özellikle mevcut haliyle 40 milyar dolar civarında olan ikili ticaretin 100 milyar dolara çıkarılması hedefine vurgu yaptı. Olası bir ziyarette, bu konuların daha ivme kazanması ve Türkiye'ye uygulanan CAATSA yaptırımlarının kaldırılması ve F-35 savaş uçağı dönüşü Ankara'nın beklentileri arasında.

Ankara'daki diplomatik kaynaklar, son gelişmeler ışığında, Trump'ın Türkiye ziyaretini giderek daha büyük bir olasılık olarak değerlendiriyorlar. Trump, 2017-2021 arasında Türkiye'ye ziyaret gerçekleştirmemişti. O dönemde Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2017 ve 2019 yıllarında iki kez Beyaz Saray'ı ziyaret etmişti.

Trump'ın olası Türkiye ziyaretinin önemli başlıkları arasında Ankara-Tel Aviv arasında özellikle Suriye'den kaynaklanan ve giderek tırmanan gerilim olacak. Türkiye ve İsrail arasında yaşanan Suriye gerilimi hakkında neler biliniyor? İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, Nisan ayı başında Washington'a yaptığı ziyarette, Türkiye'nin Suriye'de artan etkisini gündeme getirmiş ve ABD Başkanı'ndan Türkiye'ye F-35 savaş uçakları satışı dahil olmak üzere savunma sanayi alanında kısıtlamalara devam etmesi ve ayrıca siyasi baskı uygulaması isteminde bulunmuştu.

Trump, 2019'da Amerikan askerlerinin Suriye'den çekilmesine ilişkin kararını Erdoğan ile telefonda yaptığı bir görüşme sonrasında almıştı. Ancak karar, başta Merkezi Kuvvetler Komutanlığı olmak üzere Pentagon'dan gelen itirazlar nedeniyle uygulanamamıştı. Olası bir Türkiye ziyareti, ABD Başkanı'nın Rusya-Ukrayna arasında 2022'den bu yana süren savaşın sonlandırılması çabaları açısından önemli bir aşama olarak görülüyor. Türkiye, hem Ukrayna-Rusya arasında olası barış görüşmelerinde ev sahibi olma teklifini sürdürüyor; hem de Karadeniz'de seyrüsefer güvenliğinin sağlanması için pratik askeri önlemlerin alınması için girişimlerini sürdürüyor.