ABD ve Çinli yetkililer arasında hafta sonunda İsviçre'nin Cenevre kentinde düzenlenen görüşmeler sürpriz bir anlaşmayla sonuçlandı. Son dönemde tarife restleşmesinin kızıştığı ABD ve Çin arasındaki ticari ilişkilerde, birkaç gün öncesine kadar neredeyse imkansız gibi görünen uzlaşmaya varıldı.

ABD ve Çin yönetimleri, Cenevre'de iki gün süren görüşmelerin ardından uzun yıllar sonra ilk kez ticaret konusunda ortak bir açıklamada yayımladı. Söz konusu açıklamada, iki ülkenin karşılıklı olarak geçici süreyle tarife indirimine gideceği duyuruldu. Bu kapsamda, 14 Mayıs itibarıyla ABD'nin Çin mallarına uyguladığı gümrük vergilerini 90 gün süreyle yüzde 145'ten yüzde 30'a, Çin'in de ABD mallarına uyguladığı gümrük vergilerini yüzde 125'ten yüzde 10'a düşüreceği bildirildi.

ABD ile Çin'in uzlaşması piyasalara doping etkisi yaptı. Dünyanın en büyük iki ekonomisi arasındaki ticaret savaşının küresel bir resesyona yol açabileceği endişelerinin azalmasıyla piyasalar nefes aldı. Hafta sonu ABD-Çin ticaret müzakereleri sonrasındaki olumlu haber akışıyla Asya piyasalarında haftanın ilk işlem gününde alıcılı seyir izlendi.

Geçici tarife anlaşmasının duyurulmasından önce Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,4, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,2 kazançla kapandı. Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,8 değer kazanırken, uzlaşma duyurusunun ardından Hong Kong'da Hang Seng endeksi pazartesi gününün son işlem saatinde ralli yaptı ve yüzde 3 yükseldi.

Yeni işlem gününde ise bölge endekslerinde Hong Kong hariç risk iştahında toparlanmalar izlenirken, Nikkei 225 endeksi ABD endekslerindeki yükselişe paralel olarak yüzde 1,5 yükselişle günü tamamladı. ABD ile Çin arasındaki ticari tansiyonun düşmesi Avrupa borsalarına da olumlu yansıdı.

Dolar küresel para birimleri karşısında güçlendi. ABD Başkanı Donald Trump'ın 2 Nisan'da açıkladığı karşılıklı tarifeler sonrasında sert kayıplar yaşanan ve daha sonra anlaşma beklentileriyle toparlanan ABD piyasalarında da ralli yaşandı. Dow Jones endeksi yüzde 2,8, S&P 500 endeksi yüzde 3,3 ve Nasdaq endeksi yüzde 4,4 artışla pazartesi gününü tamamladı. Piyasalarda 'korku endeksi' olarak bilinen ve S&P 500 Endeksi'ndeki dalgalanmayı gösteren VIX Endeksi yüzde 17 azalışla 18,2'ye düştü.

ABD ile Çin arasında sağlanan uzlaşı haberi, Trump'ın karşılıklılık esasına dayalı tarifeleri duyurmasından bu yana, ilk anlaşmanın geçen hafta İngiltere ile yapıldığının açıklanmasının ardından geldi. Taraflar, ticaret ve ekonomi konularında görüşmeleri sürdürmek üzere bir mekanizma da kurmayı kabul etti.

ABD ve Çin, Çin'den Kuzey Amerika'daki yasa dışı uyuşturucu üreticilerine fentanil gibi maddelerin akışını durdurmak için de kararlı adımlar atma taahhüdünde bulundu. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, anlaşmanın ardından yaptığı açıklamada, Çin ile gelecek birkaç hafta içinde daha kapsamlı bir anlaşma üzerinde çalışmak için tekrar bir araya gelebileceklerini belirtti.

ABD 2024'te Çin'e yaklaşık 300 milyar dolar açık vermişti. ABD ile Çin arasındaki mal ticareti hacmi geçen yıl 584 milyar doları aşmıştı. Böylelikle iki ülke arasında geçici anlaşmaya varılmasıyla yarım trilyon doların üzerindeki mal ticaretine uygulanan gümrük tarifeleri 90 gün süreyle 115 puan düşürülmüş oldu.

Perakendeciler geçici anlaşmayı memnuniyetle karşıladı. ABD Ulusal Perakendeciler Birliği (NRF) Başkanı Matthew Shay, mevcut ticari gerilimi önemli şekilde azaltan yapıcı müzakerelerden cesaret duyduklarını söyledi. Bu durum, uzun vadede hem Çin hem de dünya genelindeki diğer ticaret ortaklarıyla adil ve dengeli ticari ilişkilere ulaşma yolunda önemli ilerlemelerin temelini atacaktır.