ABD'nin Çin'e getirdiği yüzde 34'lük ek tarifeye Pekin'in aynı oranda artışla karşılık vermesi ve Trump'ın, bu misillemenin geri çekilmemesi halinde yüzde 50 ek tarife daha getireceğini açıklamasıyla tırmanan restleşmeyle, büyük bir ticaret hacmine sahip iki ülke arasında asgari gümrük tarifesi yüzde 104'e kadar çıkacak.

Dünyanın en büyük iki ekonomisi arasındaki ekonomik ayrışmanın küresel ekonomide topyekun durgunluk riskine yol açacağı, küresel sanayi ve tedarik zincirlerini yeniden şekillendirecek bir ticaret savaşını başlatacağı öngörülüyor. Trump'ın tarife politikası, dünya ekonomisinde Sovyetler Birliği'nin dağılmasından bu yana son 40 yılda, "küreselleşme" olarak anılan, gümrük engellerinin kaldırıldığı, serbest ticarete ve sermayenin serbest dolaşımına dayalı ekonomik düzende köklü bir değişim yaratmaya aday görünüyor.

ABD'nin Çin'e dış ticaret açığı 6 kattan fazla arttı. ABD Ticaret Temsilciliğinin verilerine göre, iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2024'te 582,4 milyar dolara ulaştı. ABD, Çin'e 143,5 milyar dolar değerine ürün ihraç ederken, bu ülkeden 438,9 milyar dolarlık ürün ithal etti. İki ülke arasındaki dış ticaret açığı da 295,4 milyar dolar oldu.

ABD'li teknoloji devi Apple'ın tüm dünyada satılan akıllı telefon modeli iPhone'ların yüzde 90'ının son montajı Çin'de yapılıyor. ABD'li şirket son yıllarda tedarik zincirini çeşitlendirerek üretiminin bir kısmını Vietnam ve Hindistan gibi ülkelere kaydırsa da Çin hala üretiminde merkezi bir rol oynuyor.

Trump'ın tarife politikasında Çin'e alternatif olabilecek ülkelere de ek tarifeler getirmesi, Amerikan firmalarının tedarik zincirlerini çeşitlendirme alternatiflerini de azaltıyor. ABD, "karşılıklı tarifeler" kapsamında Güneydoğu Asya ülkelerine de önemli oranlarda ek gümrük vergileri getireceğini bildirdi.

Ekonomistler, ABD'de kullanılan tüketici ürünlerinin büyük bölümünün Çin'de üretildiğine dikkat çekiyor. Tarife artışlarının kısa vadede Amerikalı tüketicilere fiyat artışı olarak yansıyacağı öngörülüyor. ABD'nin Yale Üniversitesine bağlı Budget Lab'in verilerine göre, yeni tarifeler, ABD'de fiyatları yılda yüzde 2,3 artırarak ülkede bir hane halkına yılda ortalama 3 bin 800 dolar ek maliyet getirecek.

ABD Başkanı Trump, Çin'deki devlet destekli sanayi politikasının adil rekabete zarar verdiğini savunarak, gümrük vergilerinin artırılması gerektiğini ifade etmişti. Çin hükümeti, ABD'nin tarife artışlarına karşılık olarak bir dizi önlem alacaklarını duyurdu. Yeni tarife artışlarıyla ABD'nin Çin'den ithal ürünlere uyguladığı asgari gümrük tarifesi yüzde 104'e yükselecek.