Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Nicolas Maduro'nun 3 Ocak'ta ABD tarafından alıkonulması hakkındaki ilk açıklamasında bu vurguyu yaptı. Erdoğan, 5 Ocak'ta ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmesinden sonra yaptığı açıklamada "Ülkelerin egemenlik haklarının ihlal edilmesi ve uluslararası hukukun çiğnenmesi küresel düzeyde ciddi komplikasyonlara yol açabilecek riskli adımlardır" dedi.

Peki binlerce kilometre uzaktaki Venezuela'da yaşananlar neden Türkiye'yi ilgilendiriyor? Maduro'nun devrilmesi ilişkilerin seyrini nasıl etkileyebilir?

Türkiye-Venezuela ilişkileri nasıl gelişti?
Dışişleri Bakanlığı'nın internet sitesine göre Venezuela, Türkiye'nin Latin Amerika ve Karayipler bölgesinde ilk diplomatik ilişki kurduğu ülkeler arasında yer alıyor.

İki ülke arasındaki yakınlaşma 2000'lerden itibaren ivme kazandı. Türkiye-Latin Amerika ilişkileri üzerine uzmanlaşan akademisyenler dönüm noktası olarak 2017 yılına işaret ediyor. Nicolas Maduro Ekim 2017'de Türkiye'ye ilk resmi ziyaretini gerçekleştirdi.

Uzmanlara göre ilişkilerin ivme kazanmasında 2016'daki 15 Temmuz darbe girişiminin de rolü var. City St. George's Üniversitesi Uluslararası Siyaset Öğretim Üyesi Begüm Zorlu 15 Temmuz'dan sonra "darbelere karşı birlikte olma" ekseninde ilişkilerin yakınlaştığını söylüyor.

Sembolik performansların sergilendiği bir ilişki
BBC Türkçe'ye konuşan Melike Hocaoğlu Çağlıöz, Venezuela'nın küresel arenada izole edildiği ve kırıcı enflasyonla mücadele ettiği bu dönemde Türkiye'nin diplomatik ve ekonomik ilişkileri koruyan nadir ülkelerden olduğunu vurguluyor.

İki ülke arasındaki ticaret de yıllar içinde giderek güçlendi. Ağır ekonomik kriz ve ABD yaptırımlarına maruz kalan Venezuela, Rusya ve Çin'in yanı sıra Türkiye ile de bağlarını derinleştirdi.

Altın ve uyuşturucu iddiaları
Liderler düzeyinde sıcak temasa paralel olarak iki ülke arasındaki ticaret de yıllar içinde giderek güçlendi. Ancak ilişkilerin derinleştiği dönemde Venezuela ve Türkiye arasında uyuşturucu ve benzeri yasa dışı ağların kurulduğuna dair iddialar ortaya atıldı.

İki başkent de bu ticaretin uluslararası hukuka uygun şekilde yapıldığını savunuyor. Nicolas Maduro, Haziran 2024'te yaptığı bir açıklamada Türkiye ile altın ve enerji alanlarında yeni işbirliği anlaşmaları imzalandığını duyurmuştu.

Maduro'nun devrilmesi
Muhalefete göre Maduro'nun devrilmesi, son 10 yılda ivme kazanan Türkiye-Venezuela ilişkileri için bir dönüm noktası olabilir. CHP'li emekli büyükelçi Namık Tan, Ankara'nın ABD'nin müdahalesine "yeterince sert tepki vermemesinin" Latin Amerika'daki diğer ülkeler tarafından "Türkiye'nin Venezuela halkını yalnız bıraktığı şeklinde" algılanabileceği uyarısını yapıyor.

Dışişleri Bakanlığı Venezuela'daki gelişmelerin ardından yaptığı açıklamada taraflara itidal çağrısı yaptı. AKP Sözcüsü Ömer Çelik ise "Bir ülkenin halkına ait egemenliğin hedef alınması ve uluslararası hukukun ihlal edilmesi hiçbir şekilde kabul edilemez" dedi.

Belirsizlik ve Gelecek
Melike Hocaoğlu Çağlıöz, bu belirsizlik yüzünden ticaret, finans ve lojistik gibi alanlarda kısa vadede aksaklıklar yaşanabileceğini söylüyor. Ancak orta vadede Maduro'nun başkan yardımcısı Delcy Rodriguez'in ülkeyi yönetmesi durumunda "pragmatik bir geçiş süreci" yaşanmasının öngörüldüğünü belirtiyor.