Eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarının jeopolitik gelişmelerden kaynaklanan artışlarını sınırlamak amacıyla devreye alınan bir uygulamadır. Cumhurbaşkanı Kararı ile Resmi Gazete'de yayımlanan bu sistem, brent petrol fiyatlarındaki artışın vatandaşa doğrudan yansımasını önlemek için bir vergi dengeleme yöntemi olarak kullanılmaktadır.

Sistem, 2 Mart 2026'dan itibaren bazı petrol ürünlerinin fiyatı artarsa, artış tutarının yüzde 75'ine kadar bu ürünlerin ÖTV'sinin indirilmesi suretiyle uygulanacaktır. Örneğin, benzinde litre başına 14,8277 lira, motorinde litre başına 13,9006 lira ve LPG'de kilogram başına 11,3830 lira kadar indirim olabilecektir.

Ayrıca, uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurunda meydana gelecek değişimlerden kaynaklanan fiyat artışlarının sınırlı yansıması için bu ürünler üzerindeki ÖTV'nin yüzde 75'i ile buna bağlı KDV'den vazgeçilecektir. Örneğin, fiyat artışı 10 lira olduğunda, bunun sadece 2,5 lirası piyasa fiyatına yansıyacak, geri kalanı vergiden karşılanacaktır. Bu durumda, yüksek miktarda bütçe gelirinden feragat edilerek enflasyonla mücadele önceliklendirilmiş olmaktadır.

Eşel mobil kelimesi, Fransızca “échelle mobile” (hareketli ölçek) teriminden gelmektedir ve fiyat belirlemede hareketli bir ölçeğin kullanılmasını ifade eder. Bu sistem, ücretlerin enflasyondaki artışı dikkate alarak kendiliğinden ayarlanmasını mümkün kılarak çalışanların ücret artışlarının otomatik bir şekilde sağlanmasını hedefler. Akaryakıt fiyatlarındaki dalgalanmaları önlemek için, akaryakıt üzerindeki ÖTV gelirleri dikkate alındığında, akaryakıt fiyatlarının sürekli olarak ÖTV ile karşılanması güçtür, bu nedenle eşel mobil sistemi zaman zaman yüksek ÖTV ayarlamaları gerektirebilir.