Almanya'da Eurofighter savaş uçaklarının Türkiye'ye satışı konusundaki nihai kararın gelecek ay göreve başlaması beklenen Friedrich Merz liderliğindeki yeni hükümet tarafından verilmesi bekleniyor.

BBC Türkçe'ye konuşan Alman hükümet kaynakları, bir süre önce basında çıkan "Scholz hükümetinin Türkiye'ye Eurofighter satışını veto ettiği" haberlerinin gerçeği yansıtmadığını söyledi. Silah ihracatı lisanslarının verilmesinden sorumlu Alman Ekonomi Bakanlığı da veto iddiaları hakkında BBC Türkçe'ye yaptığı açıklamada, savunma ihracatı ile ilgili önemli kararların gelecek ay göreve başlayacak yeni hükümet tarafından alınacağına işaret etti. 23 Şubat seçimlerinin ardından yeni bir hükümetin işbaşına geleceğini hatırlatan bakanlık, mevcut hükümetin geçici olarak görevi sürdürdüğünü, yeni hükümetin önemli savunma projelerine ilişkin muhtemel kararları hakkında beyanda bulunulmayacağını söyledi.

Almanya'da silah ihracatı konusunda kararlar Federal Güvenlik Konseyi tarafından alınıyor. Kaynaklar yakın dönemde Eurofighter konusunda yeni karar alınan bir konsey toplantısı yapılmadığını, dolayısıyla Eurofighter satışına veto kararı alınmadığını belirtiyor. Federal Güvenlik Konseyi, başbakan liderliğinde, dışişleri, savunma, içişleri, adalet, maliye ve ekonomi bakanlarının katılımıyla toplanıyor. Konseyin danışma üyeleri arasında genelkurmay başkanı da bulunuyor. Konseyin çalışmaları, değerlendirmeleri ve kararları hakkında gizlilik kararı bulunduğu için kamuoyu çoğu zaman hükümetin savunma sanayi ihracatlarına verilen onaylar hakkında ancak satışlar yapıldıktan sonra, hükümetin Federal Meclis'i bilgilendirmesiyle haberdar olabiliyor.

Geçtiğimiz günlerde basında çıkan "Almanya'nın Eurofighter satışını veto ettiği" haberleri, Berlin-Ankara hattında diplomatik hareketliliğe yol açarken Türkiye iç siyasetinde de tartışmalara neden olmuştu. Haberde Sosyal Demokratlar (SPD) ve Yeşillerin oluşturduğu mevcut Alman hükümetinin, Türkiye'nin talep ettiği 40 adet Eurofighter Typhoon savaş uçağının satışını, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin görevden uzaklaştırılan başkanı Ekrem İmamoğlu'nun tutuklanması nedeniyle veto ettiği belirtiliyordu.

İmamoğlu, sosyal medya hesabında paylaşılan açıklamasında, "Türkiye Erdoğan'dan ibaret değildir, Türkiye Erdoğan'dan büyüktür. Hükümetler gelip geçicidir. Türkiye'nin ulusal çıkarları Erdoğan'dan da İmamoğlu'ndan da daha değerlidir. Bu kararınızı geri almanızı istirham ediyorum" ifadelerine yer verdi. İmamoğlu'nun tutuklanması özellikle CHP'nin kardeş partisi SPD'de ve mevcut hükümetin koalisyon ortağı Yeşiller'de büyük tepkiye yol açtı. SPD'li kaynaklar, görev süresi boyunca Türkiye ile ilişkileri geliştirmek için çabalayan Başbakan Olaf Scholz'un da büyük hayal kırıklığı yaşadığını vurgulamakla birlikte, Eurofighter'ların satışı konusunda alınmış bir veto kararı olmadığının altını çiziyor.

Dikkatler, 6 Mayıs'ta Federal Meclis'te başbakan seçilerek göreve başlaması beklenen Hristiyan Demokrat siyasetçi Friedrich Merz'in Eurofighter satışı konusunda takınacağı tutuma çevrildi. Yeni hükümette, dışişleri bakanlığı Hristiyan Demokratlarda, savunma bakanlığı ise Sosyal Demokratlarda olacak. Hristiyan Demokratlar ile Sosyal Demokratlardan oluşacak yeni koalisyon hükümetinin en önemli öncelikleri arasında Avrupa'nın savunma alanında yeteneklerini güçlendirmesi, ABD'ye bağımlılığın azaltılması bulunuyor.

Yeni Alman hükümeti, savunma alanında milyarlarca euro'luk yeni yatırımlar yapmayı, büyük silah alımları gerçekleştirmeyi planlıyor. Uzmanlar, Merz hükümetinin Alman ordusu Bundeswehr'i "savaşa hazır hale getirmek için" muazzam bir mali kaynağa sahip olacağına, ancak üretim için gerekli altyapıya ve kapasiteye sahip olmadığına dikkat çekiyor. Son yıllarda büyük gelişme kaydeden Türk savunma sanayisinin bu nedenle Almanya için önem taşıdığı, Türk savunma şirketleri ile yeni projeler gerçekleştirilebileceği belirtiliyor.

İmamoğlu'nun tutuklanması Almanya-Türkiye ilişkilerini yakından takip eden uzmanlardan Dr. Yaşar Aydın, Berlin'in savunma alanında daha yakın bir işbirliğini istediğini, ancak İmamoğlu'nun cezaevinde tutulmasının bu süreci zora sokabileceğini söyledi. Ekrem İmamoğlu'nun, Türkiye'ye Eurofighter'ların satışının engellenmemesi için yeni Alman hükümetine yaptığı çağrının son derece önemli olduğuna vurgu yapan Aydın, "İmamoğlu'nun açıklaması, moral üstünlüğe sahip olduğunu gösteriyor, ülke çıkarlarını kişisel çıkarlarının üstünde konumlandırarak adeta bir cumhurbaşkanı gibi davranıyor" yorumunu yaptı.

Almanya, Eurofighter savaş uçaklarının Türkiye'ye satışı için İngiltere tarafından yürütülecek müzakerelere 2024'te yeşil ışık yakmıştı. Almanya Başbakanı Scholz, bu kararı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile 19 Ekim'de bir araya geldiği İstanbul ziyareti sırasında açıklamıştı. Türk tarafı ile İngiltere öncülüğünde yürütülen teknik görüşmelerin tamamlanmasının ardından Türkiye'ye Mart ayında fiyat teklifinin iletildiği, şimdi de Ankara'nın bu teklife vereceği yanıtın beklendiği belirtiliyor.