Almanya hükümetine bağlı olan ve Federal Meclise dış politika ve güvenlik alanlarında danışmanlık veren Uluslararası ve Güvenlik İlişkileri Alman Enstitüsü (SWP) Türkiye'nin Orta Asya'daki varlığı hakkında 7 sayfalık bir rapor hazırlayıp meclise sundu. Rapora göre Türkiye, Orta Asya’da “öğrenerek ilerleme” stratejisiyle yeni bir denge siyaseti kuruyor. Almanya merkezli SWP düşünce kuruluşunun yayımladığı son rapora göre, Türkiye’nin bölgedeki etkisi artık “Büyük Oyun” rekabetiyle değil, birçok sektördeki ortaklık politikasıyla işliyor. Ankara, Orta Asya ülkelerinin çok yönlü dış politika yaklaşımına uyumlu bir şekilde, ideolojik değil pragmatik temelde ilerliyor. Avrupa Birliği ise Türkiye'yi bölgede stratejik ortak olarak nitelendiriyor. İşte o raporda yer alan ifadeler:

Almanya'daki rapora göre Türkiye, Orta Asya’daki askeri, ekonomik ve diplomatik varlığıyla bölge ülkeleri için “denge sağlayıcı güç” haline geldi.

ASKERİ VE ENERJİ ORTAKLIĞI

SWP raporuna göre Türkiye, Orta Asya’da savunma sanayii ve enerji alanlarında en etkili aktörlerden biri haline geldi. Kazakistan, Kırgızistan ve Türkmenistan ile ortak üretim anlaşmaları imzalanırken, Türk savunma ürünleri bölge için yeni bir “denge kartı” oluşturuyor. Ankara’nın hedefi, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) çerçevesinde askeri-teknik iş birliğini kalıcı hale getirmek.

KİLİT GEÇİŞ NOKTASI

Raporda, Türkiye’nin Orta Koridor projesi üzerinden Asya-Avrupa ticaretinde kilit geçiş noktası haline geldiği belirtiliyor. Rapora göre Türkiye, Kazakistan, Azerbaycan ve Gürcistan’ı kapsayan bu hatla sadece ulaştırma değil, siyasi etki alanını da güçlendiriyor. Analizde ayrıca 2025’te Bakü’de kurulan Avrasya Taşımacılık Rotası Birliği ile birlikte, Türkiye’nin “doğudan batıya lojistik köprü” rolünün resmileştiğinin de altı çizildi.

SWP'nin Almanya Federal Meclisi'ne sunduğu rapora göre, Türkiye artık Avrupa Birliği'nde “Orta Asya’da vazgeçilmez bölgesel aktör” olarak nitelendiriliyor.

AB İÇİN STRATEJİK ORTAK

Rapor, Türkiye’nin Orta Asya’daki etkinliğinin Avrupa Birliği ve Rusya için yeni ve büyük bir stratejik gerçeklik yarattığını da vurguladı. Raporda, Moskova'nın bu etki karşısında, “Türk kimliği ve Altay mirası” söylemini kullanarak yanıt oluşturmaya çalıştığı da iddia edildi. Almanya Federal Meclisi'ne sunulan rapora göre Avrupa Birliği (AB) artık Türkiye’yi Orta Asya’daki ortak projelerde stratejik partner ve “Birliğe üye adayı ülke” olarak tanımlıyor. AB içerisindeki tüm üst düzey görüşmelerde Türkiye bölgede hesaba katılıyor. Türkiye'nin mevcut konumu ise Ankara'yı hem doğuya hem de batıya aynı anda bağlayan yeni bir jeopolitik merkez haline getiriyor. Raporda, Türkiye'nin Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nden kaynaklı uyuşmazlıklarda çözüm sağlanamazsa Almanya'nın “yeni bir oyuncu olarak ek iletişim kanalı açabileceği” de ifade edildi.