Batı ülkelerinin sert ambargoları karşısında Rusya'nın en prestijli ekonomi okullarından biri olan Moskova Ekonomi Yüksek Okulu (HSE), iki yıl önce "Yaptırımlara Uyum" (Sanctions Compliance) adında bir yüksek lisans programı başlattı. Ancak Avrupa Birliği, bu programın gerçekte yaptırımların “nasıl delineceğini” öğreten bir müfredata sahip olduğunu tespit etti. AB incelemesinin sonucunda ise programı sunan üniversitenin rektörü Profesör Nikita Anisimov'a "yaptırım uygulama" kararı alındı. Fıkra gibi olayın detayları şu şekilde:

AB yaptırımları hakkında yüksek lisans programı açan prestijli HSE Üniversitesi, ambargoları delmeyi öğrettiği iddiasıyla Brüksel tarafından yaptırım paketine alındı.

DERS: YAPTIRIMLARI DELME
Toplam 490 bin ruble (yaklaşık 6 260 dolar) ücretli ve iki yıllık olarak planlanan program, Rus şirketlerine Batı kısıtlamalarını aşma teknikleri öğretiyor. Müfredatta “yaptırımların tanımı, hukuki mekanizmalar, ikincil yaptırımlar, finans sektörüyle etkileşim” gibi 11 ana başlık bulunuyor. 136 saatlik kursun ise Şubat 2026’da başlayacağı da duyuruldu. HSE’nin açıklamasında, programın “şirketlere ekonomik baskı koşullarında çalışma becerisi kazandırmayı” amaçladığı belirtiliyor.

RUSYA KOŞULLARA UYUM SAĞLIYOR
Avrupa Birliği, “yaptırım delme” dersleri nedeniyle üniversite rektörü Prof. Nikita Anisimov’u yaptırım listesine aldı. AB yetkilileri, kararın 23 Ekim’de duyurulan 19. yaptırım paketi kapsamında alındığını ve Anisimov’un Avrupa’daki tüm malvarlığının dondurulacağını açıkladı. Bir AB diplomatı, “Rektörü yaptırım listesine almak ironik ama yerinde; böylece öğrencileriyle kendi deneyimini paylaşabilir,” ifadeleriyle kararı alaya aldı. HSE’nin eski profesörlerinden İgor Lipsits, programın Kremlin tarafından yönlendirildiğini öne sürerek, “Rus ekonomisi artık yaptırımlar altında yaşamaya alışıyor; tıpkı İran gibi, bir kuşak boyunca bu koşullara uyum sağlamayı öğreniyor,” dedi.

‘EKONOMİK DİRENÇ’ STRATEJİSİ
HSE’nin söz konusu programı, uzmanlar tarafından Rusya’nın uzun vadeli ekonomik izolasyona hazırlanma stratejisinin parçası olarak değerlendiriliyor. Programda özellikle Batı finans kurumlarının denetiminden kaçınma, yaptırım risk analizi ve alternatif ödeme sistemleri üzerine örnek vakalar işleniyor. Üniversite, programın “devlet desteği almadan kendi talebiyle” açıldığını, 20’si Rus vatandaşı, 2’si yabancı olmak üzere 22 öğrenci kontenjanı bulunduğunu da duyurdu. Ancak AB’ye göre, bu tür eğitimlerin “uluslararası hukukla bağdaşmadığı” ve yaptırımların etkisini kırmaya yönelik dolaylı bir ekonomik savaş yöntemi olduğu belirtiliyor. Elde edilen bilgilere göre üniversite rektörlüğü program çerçevesinde öğretilen bir derste işlendiği üzere, karara karşı çıkmak için gerekli evrakları da Rusya Adalet Bakanlığı'na teslim etti.

AB yaptırım listesine giren üniversitenin rektörü Nikita Anisimov, karara karşı yargı yoluna giderek derslerde anlattığı yöntemi uyguladı.

HUKUKİ SAVUNMA ÖĞRETİLİYOR
HSE’nin resmi sayfasında yer alan bilgilere göre “Sanctions Compliance” adlı eğitim, tamamen çevrim içi ve 136 saatlik derslerden oluşuyor. Kursun amacı, yaptırım risklerini tanımlama, şirketlerin karşılaşabileceği “ikincil yaptırımlar”ı analiz etme ve uluslararası düzenleyici kurumlarla etkileşim stratejileri geliştirme olarak tanımlanıyor. Programda yer alan konular arasında “ABD, AB ve Birleşik Krallık yaptırım kurumlarının yapısı”, “finansal sektörde özel ekonomik önlemler” ve “Rusya’nın yaptırımlardan çıkış mekanizmaları” gibi başlıklar bulunuyor. Katılımcılara ayrıca arbitraj davalarında yaptırım risklerinin yönetimi, karşı taraf doğrulama prosedürleri ve uluslararası hukukta savunma yöntemleri gibi uygulamalı vaka analizleri sunuluyor.

EKONOMİK DİRENİŞ UZMANLARI
HSE yetkilileri, bu eğitimin “yeni nesil ekonomik direniş uzmanları” yetiştirmeyi hedeflediğini belirtirken, Avrupa kurumları bu söylemi “yaptırımları sistematik biçimde ihlal etmenin teorik altyapısı” olarak nitelendiriyor.