Dünyada büyüklüğü 3,57 trilyon dolara ulaşan yasa dışı ticaretle mücadeleye ilişkin Ankara Ticaret Odası ev sahipliğinde düzenlenen Yasa Dışı Ticaretle Mücadele Konferansı, Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın katılımıyla gerçekleşti. Konferansta yapılan sunum ve gerçekleştirilen panelde, farklı sektörlerin perspektifinden yasa dışı ticaretin faturası, toplumsal ve ekonomik etkileri masaya yatırıldı. Kamu ve özel sektörün birlikte mücadelesinin kritik rolü vurgulandı.

Global büyüklüğü 3,57 trilyon dolar olarak tahmin edilen yasa dışı ticaret, yarattığı haksız rekabetle yasal ekonomik faaliyetleri daraltırken, neden olduğu vergi kayıplarıyla kamu kaynaklarını eritmeye devam ediyor. Kayıt dışılığın yolsuzluk ve suç organizasyonlarını besleyen toplumsal maliyeti ise tablonun vahametini artırıyor.

Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, yasa dışı ticaretin sahte ürünlerle tüketici sağlığı ve güvenliğini riske attığını, istihdam, vergi ve döviz kaybıyla toplumsal refahı azalttığını söyledi. Yasa dışı ticaretin yarattığı haksız rekabetin ekonomiyi, organize suç örgütlerini finanse ederek toplumu tehdit ettiğini ifade eden Bakan Bolat, “Yasal ticaretin kolaylaşmasını teşvik eden uygulamaları hayata geçirirken, ihracat ve ithalat süreçleri başta olmak üzere gümrük işlemlerinin daha hızlı ve etkin yapılmasını sağlıyor, eşya ve yolcu trafiğinin risk analizi de dahil olmak üzere yasa dışı ticaretle kararlı mücadelemizi sürdürüyoruz” dedi.

Sadece Gümrük Muhafaza Müdürlüğü birimlerince 2025’te kaçak mal yakalama hacminin 98,5 milyar TL’ye ulaştığını söyleyen Ticaret Bakanı, bunun içinde eşyaların 53 milyar TL, narkotik yakalamaların ise yaklaşık 45 milyar TL olduğu bilgisini verdi.

Konferansa ev sahipliği yapan ATO Yönetim Kurulu Başkanı Gürsel Baran, yasa dışı ticaretin vergi kayıplarıyla kamu hizmetlerinin kalitesini olumsuz etkilediğini belirtti. TOBB Yönetim Kurulu Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, Türkiye’nin jeopolitik konumu ve dinamik nüfusunun, yasa dışı ticaret açısından ülkeyi odak noktası haline getirdiğini söyledi.

Dijitalde kayıt dışı ticaretle mücadelenin daha zorlu olduğunu belirten Ticaret Bakanlığı Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü Daire Başkanı Seda Gündüz, 2025’te yakalanan kaçak akaryakıtın 152,6 milyar dolar değerinde olduğunu ifade etti.

Yasa Dışı Ticaretle Mücadele için Uluslararası İttifak Genel Direktörü Jeffrey Hardy, dünyada yasadışı ticaretin büyüklüğünün 3,57 trilyon dolar seviyelerinde olduğunu tahmin ettiklerini belirtti. Tütün ürünleri, akaryakıt ve alkollü içeceklerin yanı sıra ilaç, pestisitler ve gıda alanlarında da yasa dışı ticaretle mücadelenin önemine dikkat çekti.

Konferansta ayrıca, yasa dışı ticareti ele alan bir panel düzenlendi. Panelde, yasa dışı tütün ticaretinden kaynaklanan yıllık vergi kaybının 150 milyar TL’ye ulaştığı ve bunun enflasyonla mücadele üzerinde ciddi bir baskı yarattığı vurgulandı.

Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Öğretim Görevlisi Doç. Dr. Hakan A. Yavuz, gümrük memurları ve kolluk güçlerinin bu konuda özel eğitimden geçmesi gerektiğini ifade etti.