Sanılanın aksine bilgisayar faresini Apple icat etmemiştir; cihazın kökeni 1960'larda Douglas Engelbart ve ekibine dayanır. Apple, 1980'lerde farenin geniş kitlelerce benimsenmesini sağlayan ana aktör olmuştur. İsim ise laboratuvarda arkasından uzanan kablonun gerçek bir farenin kuyruğuna benzetilmesiyle ortaya çıkmış ve geçen 60 yıla rağmen güncelliğini korumuştur.

BİLGİSAYAR FARESİNİN TARİHSEL DOĞUŞU

Bilgisayar faresinin arkasındaki isim Douglas Engelbart’tır. Engelbart, Stanford Research Institute bünyesinde insanların bilgisayarla daha kolay etkileşim kurabileceği sistemler üzerinde çalışıyordu. 1964 yılında mühendis Bill English tarafından üretilen ilk prototip, günümüzdeki ergonomik modellerin aksine ahşap bir kutuyu andırıyordu. Altında dikey ve yatay hareketi algılayan iki adet tekerlek bulunuyordu.

"MOUSE" ADI NEREDEN GELİYOR VE İLK NE ZAMAN KULLANILDI?

Ahşap gövdenin arkasından bilgisayara bağlanan ince kablo, gerçek bir farenin kuyruğuna benzetildiği için araştırmacılar cihazdan kendi aralarında "mouse" (fare) olarak bahsetmeye başladı. Kelime resmi olarak ilk kez 1965 yılına ait bir araştırma raporunda yer aldı. Engelbart 1967'de patent başvurusu yaptığında cihaz için resmi olarak "X-Y Position Indicator for a Display System" (Görüntüleme Sistemi İçin X-Y Konum Göstergesi) teknik ismi seçilse de, laboratuvardaki takma isim zamanla kalıcı hale geldi.

"ALL OF THE DEMOS" VE KİTLESEL YAYGINLAŞMA

9 Aralık 1968'de San Francisco'da gerçekleştirilen ve teknoloji tarihine "Tüm Demoların Anası" olarak geçen canlı sunumda Engelbart; fare kullanımını, pencereleri ve pencereler arası etkileşimi dünyada ilk kez sergiledi. Daha sonra Xerox PARC bu tasarımı geliştirerek bilyeli fare modunu üretti. 1983'te Apple Lisa ve 1984'te Macintosh ile fare, evlerimize giren kişisel bilgisayarların temel parçası oldu.

BİLYELİ MEKANİZMADAN OPTİK VE KABLOSUZ TEKNOLOJİYE

1980 ve 90'larda kullanılan bilyeli fareler masa üzerindeki tozu topladığı için sık sık temizlik gerektiriyordu. Sonraki yıllarda geliştirilen optik ve lazer sensörler hareketli parçaları ortadan kaldırarak temizlik ihtiyacını bitirdi ve yüksek hassasiyet sağladı. Günümüzde kablosuz modeller nedeniyle farenin "kuyruğu" (kablosu) veya klasik şekli kalmamış olsa da, 1960'larda takılan bu sevimli lakap teknoloji dünyasında varlığını sürdürmektedir.