Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Genel Sekreteri Büyükelçi Kubanıçbek Ömüraliyev, TDT’nin kuruluş yıl dönümünde teşkilatın bugüne kadar kaydettiği ilerlemeyi ve geleceğe dair vizyonunu AA Analiz için kaleme aldı.

***Türk Devletleri Teşkilatımızın (TDT) temelinin atıldığı 3 Ekim münasebetiyle, tarihi Nahçıvan Anlaşması’nın 16. yıl dönümünü idrak ederek Türk Devletleri İşbirliği Günü’nü kutluyoruz. Bugün yalnızca kurumsal başarılarımızı değil, aynı zamanda Türk halklarının süregelen birlik, beraberlik ve kardeşliğini de kutluyoruz. TDT geçtiğimiz 16 içerisinde kapsamlı bir işbirliği platformuna dönüşmüştür. Başlangıçta birkaç öncelikli alanda işbirliğine odaklanan TDT, bugün siyasetten ticarete, ulaştırmadan enerjiye, dijitalleşmeden yeşil ekonomiye, sağlıktan eğitime, gençlikten uzaya kadar 40 farklı alanı kapsar hale gelmiştir.

Bu ilerleme, Devlet Başkanlarının kararlı ve etkili vizyonu, Dışişleri Bakanlarının değerli rehberliği ve Üye ve Gözlemci Devletlerin tüm bakanlık, kurum ve kuruluşlarının aktif çabaları olmadan mümkün olamazdı. Bu durum, tarih ve kültür bağlarını dayanışma ve ilerleme için uygulanabilir araçlara dönüştürme yönündeki ortak irademizi ortaya koyuyor.

Bu önemli günü kutlarken Kırgızistan Dönem Başkanlığı'nın kazanımları ışığında, Türk dünyasında bütünleşmeyi daha da güçlendirecek, işbirliğini derinleştirecek ve barış ve refahı daha da ileriye taşıyacak bir buluşma niteliğinde olan Azerbaycan'ın Gebele kentinde düzenlenecek Türk Devletleri Teşkilatı Devlet Başkanları 12. Zirvesi'ne ve yolculuğumuzun bir sonraki dönemine doğru heyecanla ilerliyoruz.

Kırgızistan dönem başkanlığından satırbaşları
Türk devletlerinin liderleri, Kasım 2024’te Bişkek’te “Türk Dünyasının Güçlendirilmesi: Ekonomik Entegrasyon, Sürdürülebilir Kalkınma, Dijital Gelecek ve Herkes İçin Güvenlik” temasıyla bir araya geldiklerinde yalnızca kararlar almakla kalmadılar, aynı zamanda yeni bir işbirliği dalgasını da başlattılar. Zirveyi takip eden yıl, TDT için benzeri görülmemiş bir faaliyet dönemi oldu. Bu dönemde 120’den fazla üst düzey toplantı ve etkinlik düzenlendi, işbirliğinin kapsamı genişletildi ve yeni diyalog mekanizmaları oluşturuldu. Bunların arasında Eylül 2025’te Bişkek’te düzenlenen ve ticaret, yatırım, enerji, tarım ve dijitalleşme konularına odaklanan ve Teşkilatımızın tarihinde ilk kez düzenlenen Türk Devletleri Hükümet Başkanları Toplantısı öne çıkmaktadır.

Bu toplantı, TDT'nin iktisadi altyapısını güçlendirecek yeni bir geleneğin başlangıcına işaret etmektedir. Bu dönemde düzenlenen sektörel toplantılar bu ivmeyi daha da pekiştirmiştir. Merkez Bankaları, Mali İstihbarat Birimleri, Savunma Sanayii Kurumları ve Fikri Mülkiyet Ajansları ilk kez bir araya gelirken, Yeşil Finans Konseyi ve Türk Dünyası Sigorta Birliği’nin açılış toplantıları bu dönemde gerçekleştirilmiştir.

Öte yandan, Merkezi Seçim Kurumları için yeni bir Danışma Platformu olan APCEA da yine Kırgız Dönem Başkalığında kurulmuştur. Geleneksel toplantılar önemini korumaya devam ederken yeni görüş ve fikirlerle zenginleştirilmiştir.

Eğitim, bütünleşme çabalarımızın merkezinde yer almaya devam etmektedir. Bakanlıklar ve üniversiteler, Türk Üniversiteler Birliği (TURKUNIB) ve Orhun Değişim Programı için kalıcı bir sekretarya ve program fonu oluşturma yönünde adımlar atmaktadır. Ayrıca, Macaristan’ın TDT için Bilimsel Araştırma, Geliştirme ve İnovasyon Fonu’na yıllık 1 milyon avro tahsis etme taahhüdü de onaylanmıştır.

Bu çabalar, Bişkek Zirvesi ve onu takip eden Kırgız Dönem Başkanlığı'nın bütünleşme sürecimizi nasıl canlandırdığını ve Türk devletlerinin birlikte neler başarabileceğini açık bir şekilde göstermektedir. TDT, bölgemizde ve dünyada birliği güçlendirmeye, işbirliğini derinleştirmeye ve barış ile refah için bir güç olmaya devam edecektir.

Kırgız Cumhuriyeti'ni sergilediği etkin ve güçlü dönem başkanlığı için tebrik ediyorum. Şimdi Gebele Zirvesi'ni ve Azerbaycan Cumhuriyeti'nin dönem başkanlığını sabırsızlıkla bekliyoruz.