Birleşmiş Milletler (BM) Konut Hakkı Özel Raportörü Balakrishnan Rajagopal, X sosyal medya hesabından, 26-29 Mayıs'ta Bosna Hersek'in başkenti Saraybosna'da akademisyenler, entelektüeller, insan hakları savunucuları ile medya ve sivil toplum kuruluşu temsilcilerini bir araya getiren Gazze Mahkemesi girişimine ilişkin değerlendirmede bulundu. İsrail'in saldırıları altındaki Gazze'de yaşananların hukuki, siyasi ve etik yönlerini araştırmak üzere kurulan Gazze Mahkemesinin (Gaza Tribunal) Saraybosna'daki sonuç bildirisinin yayımlandığına işaret eden Rajagopal, "Mahkeme, Filistinliler ve tüm insanlık için adalet mücadelesinde bir dönüm noktasıdır." ifadesini kullandı.

Saraybosna'da 29 Mayıs'ta kamuoyu ile paylaşılan sonuç bildirisinde İsrail'in Gazze'de işlediği soykırım suçu kesin bir dille kınanmış, Filistin halkının kendi kaderini tayin etme hakkının tartışmaya açık olmadığı vurgulanmıştı. Gazze Mahkemesi kapsamında düzenlenen halka açık oturumlarda da devlet suçu olarak soykırım, etnik temizliğin tarihi, Gazze'de soykırımın felsefi kökenleri, Filistinlilerin yerlerinden edilmesi, Filistin direnişi, Holokost ayrıcalığı ve İsrail soykırımı gibi konular konuşulmuştu.

Gazze Mahkemesi, temel olarak 7 Ekim'in ardından İsrail tarafından işlenen ciddi insan hakları ihlalleri ve soykırım dahil uluslararası suçlara ilişkin iddiaları araştırmak ve değerlendirmek amacıyla toplandı. İlgili insan hakları savunucuları ve uluslararası hukuk uzmanlarının yer aldığı mahkeme, uluslararası ve bölgesel sivil toplum örgütleri tarafından organize edilen girişim olarak ön plana çıkıyor.

Bağımsız inisiyatif olarak kurulan mahkeme, Filistin halkına yönelik ağır insan hakları ihlallerini gündeme taşıyarak uluslararası toplumun dikkatini çekmeyi amaçlıyor. Gazze'deki insani krizin boyutlarına odaklanılacak duruşmalar kapsamında İsrail'in devam eden savaş suçlarına ilişkin hesap verebilirlik eksikliği giderilecek ve bu suçlardan etkilenen bireyler ve sivil toplum örgütlerinin tanıklıkları dinlenecek. Mahkeme üyeleri, nihai karar için İstanbul'da toplanacak.

Gazze Mahkemesi girişimi, Kasım 2024'te İngiltere'nin başkenti Londra'da akademisyenler, entelektüeller, insan hakları savunucuları ve sivil toplum kuruluşu temsilcilerinden oluşan grup tarafından düzenlenen toplantıda kuruldu. Saraybosna'nın ardından ekimde İstanbul'da yapılacak ve nihai kararın verileceği duruşmada, hukuk, kültür, siyaset ve sivil toplum alanlarında uzmanlaşmış isimlerin yer aldığı Kurul, kurban ve tanık ifadelerini dinleyecek, nihai kararın taslağını açıklayacak. Ayrıca, Gazze Mahkemesinin sürecine dair son gelişmeler doğrultusunda özel yetki ve tavsiye içeren kararlar da duyurulacak.