Mustafa EFE/Posta.com.tr

İstanbul'da yaşanan selin ardından bodrum katta yaşayan vatandaşların alması gereken önlemler merak ediliyor. Zemin seviyesinin altında bulunan daireler, suyun kapı, pencere, havalandırma boşlukları ve giderlerden içeri girmesi nedeniyle su baskınlarına karşı daha savunmasız olabiliyor.

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ile İstanbul İtfaiyesinin uyarıları, sel sırasında önceliğin can güvenliği olması gerektiğini ortaya koyuyor. Peki, bodrum katı su basarsa ne yapılmalı? Sel suları çekildikten sonra hangi hatalardan kaçınılmalı?

Bodrum katında yaşayanlar sel sırasında ne yapmalı?

Bodrum katta yaşayanlar için en önemli risklerden biri, suyun kısa sürede yükselmesi ve çıkış yollarını kapatmasıdır. Bu nedenle suyun eve girmeye başladığı durumlarda eşyaları kurtarmaya çalışmak yerine güvenli bir alana geçmek öncelik taşıyor.

  1. Su yükselirken bodrum katta kalmaya devam etmeyin.

Su seviyesi yükseliyorsa ve güvenli bir çıkış yolu bulunuyorsa vakit kaybetmeden üst katlara veya daha yüksek bir alana geçin. Tahliye talimatı verilmişse yetkililerin yönlendirmelerine uyun. Çıkış yolu suyla kapanmışsa akıntıya girmeye çalışmayın; mümkün olan en güvenli yüksek noktaya geçerek yardım isteyin.

  1. Eşyaları kurtarmak için can güvenliğinizi tehlikeye atmayın.

Beyaz eşyalar, mobilyalar, elektronik cihazlar ve kişisel eşyalar maddi kayıp oluşturabilir. Ancak hızla yükselen suyun bulunduğu bir bodrumda eşya taşımaya çalışmak mahsur kalma riskini artırabilir. Öncelik her zaman güvenli bir yere ulaşmak olmalı.

  1. Su basmış alana girerek elektrik veya gaz vanasına ulaşmaya çalışmayın.

Elektrik tesisatı, prizler ve uzatma kabloları suyla temas etmiş olabilir. Su birikintisinin içinde dururken elektrik panosuna veya elektrikli cihazlara dokunmak ölümcül elektrik çarpmasına neden olabilir. Elektrik ve gaz sistemlerinin kapatılması gerekiyorsa bunu yalnızca güvenli koşullarda yapın; aksi durumda yetkililerden yardım isteyin.

  1. Bodrumdan dışarı çıkmak için suyla dolmuş merdivenleri kullanmayın.

Merdivenlerdeki suyun derinliği ve akıntının gücü yanıltıcı olabilir. Ayrıca suyun altında basamaklar, keskin cisimler veya açıkta kalmış elektrik kabloları bulunabilir. Güvenli çıkış yoksa suya girmek yerine yüksek ve güvenli bir noktaya geçerek acil yardım çağırın.

Sel sonrasında bu hataları yapmayın

Sel sularının çekilmesi, tehlikenin tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Elektrik tesisatındaki hasarlar, kirli su, gaz sızıntısı ve yapıdaki olası zararlar nedeniyle eve dönüşte dikkatli olunması gerekiyor.

  1. Elektrik sistemini kontrol ettirmeden cihazları çalıştırmayın.

Su basan bodrumlarda prizler, kablolar, kombiler ve elektrikli ev aletleri zarar görebilir. Elektriklerin yeniden gelmesi, sistemin güvenli olduğu anlamına gelmez. Suya girmiş cihazları çalıştırmayın; elektrik tesisatını ve ekipmanları uzmanlara kontrol ettirin.

  1. Su birikintisinin içine girerek temizlik yapmaya başlamayın.

Zeminde hâlâ su bulunuyorsa elektrik çarpması ve yaralanma riski devam edebilir. Su tahliyesine ancak alanın elektrik ve yapı güvenliği açısından uygun olduğu belirlendikten sonra başlanmalı. Elektrik güvenliği sağlanmadan dalgıç pompa veya başka elektrikli ekipmanları kullanmayın.

  1. Sel suyuyla temas eden yiyecekleri tüketmeyin.

Sel suları kanalizasyon atıkları, kimyasallar ve hastalığa yol açabilecek mikroorganizmalar içerebilir. Ambalajı zarar görmüş veya sel suyuyla temas etmiş gıdaları, konserve ürünler dahil, tüketmeyin. İçme suyu konusunda da yetkililerin açıklamalarını takip edin.

  1. Binanın güvenliğini kontrol etmeden bodrum kata geri dönmeyin.

Duvarlarda çatlak, zeminde çökme, kapılarda sıkışma veya diğer yapısal hasar belirtileri varsa binaya girmeyin. Su basmış ya da hasar görmüş bir yapıya yeniden girmek için yetkililerin güvenlik değerlendirmesini bekleyin.

  1. Gaz kokusunu önemsememe hatasına düşmeyin.

Bodrum katta gaz kokusu hissedilmesi veya gaz kaçağından şüphelenilmesi halinde elektrik düğmelerine dokunmayın, ateş yakmayın ve kıvılcım oluşturabilecek işlemlerden kaçının. Binadan güvenli şekilde uzaklaşın ve dışarıdan ilgili acil birimlere haber verin.

  1. Temizlik sırasında koruyucu ekipman kullanmayı ihmal etmeyin.

Sel sularıyla kirlenen zeminlerde cam parçaları, metal cisimler ve zararlı atıklar bulunabilir. Alanın güvenli olduğu belirlendikten sonra temizlik yaparken su geçirmez çizme, uygun eldiven ve koruyucu giysi kullanın. Kirli suyla temas eden cilt ve yaraları temiz su ve sabunla yıkayın; yaralanma durumunda sağlık kuruluşuna başvurun.

Bodrum katını gelecekteki su baskınlarına karşı nasıl koruyabilirsiniz?

Uzmanların önerileri doğrultusunda, sel riski bulunan konutlarda önceden alınacak tedbirler olası hasarı azaltabilir. Bunun için şu önlemler değerlendirilebilir:

Önemli belgeleri, elektronik cihazları ve değerli eşyaları zeminden yüksek yerlerde saklayın.

Su tahliye giderlerinin ve pompaların çalışır durumda olup olmadığını düzenli olarak kontrol ettirin.

Su seviyesi yükseldiğinde uyarı verebilen su sensörleri ve uygun tahliye sistemleri kullanmayı değerlendirin.

Elektrik panosu ve kritik tesisatların su baskını riskine karşı korunması için uzman desteği alın.

Meteoroloji ve yerel yönetimlerin şiddetli yağış uyarılarını takip edin; tahliye uyarılarını gecikmeden dikkate alın.

Konut ve eşya sigortanızın su baskını ve sel hasarlarına ilişkin teminatlarını inceleyin.

Bodrum katında yaşayanlar için en önemli kural, su baskını sırasında eşyaları kurtarmaya çalışmak yerine can güvenliğini ön planda tutmak. Sel sonrasında ise elektrik, gaz ve yapı güvenliği kontrol edilmeden temizlik veya onarım çalışmalarına başlanmamalı.