Kosova'nın güneyindeki Prizren şehrine bağlı Boşnak köylerinde gelinlere nazar değmemesi için uygulanan makyaj geleneği, asırlardır yaşatılmaya devam ediliyor.

Prizren şehrine bağlı Şar Dağları eteklerindeki Donje Ljubinje, Gornje Ljubinje, Manastrica, Musnikovo ve Planjan gibi Boşnak köylerinde gelinler, yüzyıllardır uygulandığı bilinen gelenek kapsamında yüzlerini farklı renklerde tamamen boyatıyor.

Yerli ve yabancı araştırmacılar, gazeteci ve turistlerin yoğun ilgi gösterdiği bu geleneğin son temsilcilerinden Aziza Sefitagic, gelin makyajı yapmayı kayınvalidesinden öğrendiğini söyledi. 70’li yaşlardaki Sefitagic, geleneği tanıtmak için dünyanın çeşitli ülkelerini gezdiğini ve geleneği sürdüreceğini belirtti.

20 yıldır turizm sektöründe çalışan Medisa Sagdati Karavidaj, bölgenin gelenek ve kültürünü tanıtma faaliyetlerinde yer aldığını ifade etti. Gelinlerin yüz boyama geleneğinin Prizren’e bağlı köylerdeki Boşnaklar tarafından yüzyıllardır yapıldığını belirten Sagdati Karavidaj, bu geleneğin Kuzey Makedonya ve Bulgaristan’da da benzer şekillerde sürdürüldüğünü aktardı.

Düğün günü gelinin yüzünün sabah saatlerinde boyandığını ve farklı renklerin kullanıldığını ifade eden Sagdati Karavidaj, bu renklerin anlamlarının bulunduğunu ve genellikle mavi, kırmızı, altın ve beyaz gibi renklerin tercih edildiğini söyledi. Yüz boyamanın, genç bir kızın evliliğe adım attığını simgelediğini vurguladı.

Ayrıca, eski zamanlarda nazara inanıldığı için gelinlerin yüzlerinin boyandığını belirten Karavidaj, bu geleneğin Kosova’da hala devam ettiğini ve her yıl düğünlerde yüz boyama yapıldığını ekledi. Gelin makyajının ortalama 2 saat sürdüğünü ve geleneksel kıyafetlerin giyilmesinin ardından gelinin yüzünün bozulmaması için özel önlemler alındığını da sözlerine ekledi.

Gelin, sabah ailesiyle 'son kahvaltısına' oturduktan sonra geleneksel yüz boyama başlar. Damat evine gidene kadar yemek yemez ve konuşmaz. Tüm köy halkının görmesi için gelin, herkesin görebileceği bir yere oturtulur. Yüz boyaması bozulmamışsa gelinin güçlü olacağına inanılır.

Kalkınma ve Kültürel Yaygınlaştırma için Eğitim (EDUCO) Derneği temsilcisi Elmedina Shkurti Haxhifazliu, geleneksel olarak düzenlenen Prizren Yıllık Turizm ve Misafirperverlik Konferansı kapsamında bu geleneğin yaşatılması için çaba gösterdiklerini vurguladı.