Yakutiye ilçesine bağlı Değirmenler Mahallesi'nde yer alan höyükte Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün izni ve desteğiyle Erzurum Müze Müdürlüğünün başkanlığında başlatılan "Değirmenler Höyük Kazı Projesi"yle iki yıldır kurtarma kazıları devam ediyor.

Bölgedeki kazılarda bu yıl elde edilen seramikler, mimari yapılar, ocaklar, fırınlar, sazlık, deniz kabukları, duvar örtüsü ve farklı mekan özellikleri gibi veriler, ait oldukları döneme göre değerlendiriliyor. Geçen yıl yaklaşık 6 bin yıl öncesine kadar yerleşimin tespit edildiği alanda derinleşen çalışmalarla 5 bin 500-6 bin yıl öncesine kadar dayanan ve Kafkaslar'dan İran içlerine, Doğu Anadolu'dan Levant kıyılarına kadar geniş coğrafyaya yayılan Karaz kültürü öncesi evrelere ulaşıldı.

Erzurum Müzesi'nde görevli kazı yürütücüsü arkeolog Doç. Dr. Gülşah Altunkaynak, ilk hedeflerinin höyük yok olup gitmeden tabakalanmayı tespit etmek ve yerleşim evrelerini ortaya çıkarmak olduğunu belirtti. Kazı alanında yürütülen çalışmalarla birlikte Orta Çağ mezarlığının en üstte yerleştiğinin görüldüğünü, ardından Demir Çağlarının başladığını ifade etti.

Altunkaynak, "Karaz'a ilişkin çok güzel ve önemli bir üretim alanı bulduk" diyerek, kazı sırasında Geç Tunç Çağı'na ait bazı buluntuların ortaya çıktığını vurguladı. Ayrıca, bölgede çok rastlanmayan mimari buluntuların da keşfedildiğini belirtti.

Kazı çalışmalarında, ayrıca kare planlı, silindir bir girişi olan ve bir kanal bağlantısı olan büyük bir fırın tespit edildi. Altunkaynak, bu fırının daha önce bir örneğinin bulunmadığını ve bu alandaki mimari gelişimin çok heyecan verici olduğunu söyledi.

Değirmenler Höyüğü'nde yapılan kazılar, bölgenin tarihine önemli katkılarda bulunarak, Karaz kültürünün evrelerini açığa çıkarmayı hedefliyor. Kazılar, bölgenin en erken yerleşimlerine dair somut veriler sağlıyor ve bu durum Erzurum tarihine yeni bir boyut kazandırıyor.