68 Kuşağı'nın devrimci önderlerinden Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan'ın bugün idam edilişinin 53. yıl dönümü... Türkiye'de sol hareketine damga vuran bu üç isim yurdun çeşitli bölgelerinde anılıyor.

Türkiye’de 1960’ların sonunda yükselen gençlik hareketinin sembol isimleri ve dönemin devrimci gençlik liderlerinden olan Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan'ın hayatı araştırılırken neden idam edildikleri merak ediliyor.

Deniz Gezmiş
1947’de Ankara’da doğdu. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencisiyken Türkiye'deki gençlik hareketlerinde aktif rol aldı. 1968 gençlik eylemlerinin öne çıkan isimlerindendi. Anti-Amerikancı eylemleri ve öğrenci hakları için yaptığı protestolarla tanındı.

Hüseyin İnan
1949’da Sivas’ta doğdu. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi öğrencisiydi. THKO’nun teorik yönünü belirleyen isimlerden biri olarak, özellikle Marksist düşünceyi Türkiye koşullarına uyarlama çabasıyla öne çıktı.

Yusuf Aslan
1947’de Yozgat’ta doğdu. Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi’nde öğrenim gördü. Deniz Gezmiş ve Hüseyin İnan’la birlikte THKO’nun silahlı eylemlerinde yer aldı.

Neden idam edildiler?
1960’ta yapılan askeri darbenin ardından Türkiye’de siyasi ortam giderek gerildi. 1961’de dönemin Başbakanı Adnan Menderes ile birlikte Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan idam edildi. Bu süreç, ilerleyen yıllarda toplumsal kutuplaşmaların ve siyasal çatışmaların zeminini hazırladı.
Bu ortamda, 1970 yılında Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Sinan Cemgil önderliğinde Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu (THKO) kuruldu.
1971’in Ocak ayında örgüt adına bir banka soygunu düzenlendi. Zaten aranan Deniz Gezmiş ve Yusuf Aslan bu olay sonrası “vur emriyle” aranır hale geldi. 12 Mart 1971’de verilen muhtıradan kısa süre sonra, Gezmiş ve Aslan Sivas’ın Gemerek ilçesinde, Hüseyin İnan ise bir hafta sonra Kayseri’de yakalandı.

Üç isim, Ankara’daki askeri mahkemede anayasal düzeni zorla değiştirmeye teşebbüs suçlamasıyla yargılandı. Yargılama sonucunda Türk Ceza Kanunu’nun 146. maddesi uyarınca idam cezasına çarptırıldılar. Bu karar Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde de onaylandı ve 6 Mayıs 1972’de idam edildi.