Donetsk Ukrayna'nın savunması için neden bu kadar önemli?

Kaynak: Reuters

Alaska'daki zirveden çıkan en önemli sonuç şuydu: Haberlere göre, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Donetsk bölgesinin geri kalanının teslim edilmesi karşılığında, Ukrayna'daki savaşı mevcut cephe hattında askıya almaya niyetli.
Rusya, Donetsk bölgesinin aynı adı taşıyan başkenti de dahil olmak üzere bölgenin yaklaşık %70'ini elinde tutuyor. On yılı aşkın bir süredir devam eden çatışmaların kanayan kalbi de Donetsk ve komşu Luhansk'tı.

Rusya'nın Donetsk'in tamamını ele geçirmesi, hem bölge üzerindeki uluslararası alanda tanınmayan hak iddiasını pekiştirir, hem de daha fazla askeri kayıp vermesini önler. Ukrayna'nın Donetsk'in batısından çekilmesi ise, yeni bir mülteci akınıyla birlikte sadece toprak kaybı değil, aynı zamanda Rusya'nın gelecekteki ilerleyişine karşı bir siperin de düşmesi anlamına gelecektir. Bu haberde bölgenin neden bu kadar önemli olduğunu inceliyoruz.

Reuters haber ajansının tahminlerine göre Ukrayna halen Donetsk'te yaklaşık 6.600 km²'lik alanı elinde tutuyor. Yerel yetkililerin geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklaması da, yaklaşık çeyrek milyon insan orada yaşamaya devam ettiğini gösteriyor. Başlıca kent merkezleri arasında Kramatorsk, Sloviansk, Konstantinovka ve Druzhkivka yer alıyor.

Ukrayna'nın ana sanayi bölgesi olan Donbas'ın (Donets Havzası) bir parçasını oluştursa da ekonomisi savaş nedeniyle harap olmuş durumda. Oxford Üniversitesi'nde Rusya ve Doğu Avrupa Siyaseti Bölümü öğretim görevlisi Dr. Marnie Howlett, "Gerçek şu ki, [kara] mayınları nedeniyle bu kaynaklara muhtemelen en az on yıl boyunca erişilemeyecek" diyor. "Bu topraklar tamamen yok edildi; bu şehirler tamamen dümdüz edildi."

ABD merkezli Savaş Araştırmaları Enstitüsü (ISW) tarafından kısa süre önce yayımlanan bir raporda, Donetsk'in batısında 50 km boyunca uzanan "kuvvetlendirilmiş savunma hattı"ndan söz ediliyor. "Ukrayna son 11 yılını bu kuşağı güçlendirmek, önemli bir savunma sanayi ve savunma altyapısı kurmak için zaman, para ve çaba harcayarak geçirdi" diye yazıyor.

Raporlarda bölgede siperler, sığınaklar, mayın tarlaları, tanksavar engelleri ve dikenli teller olduğundan bahsediliyor. Savaş Araştırmaları Enstitüsü, saldırıya geçen Rus güçlerinin "Pokrovsk'u ele geçirmesinin muhtemelen birkaç yıl süreceğini" tahmin ediyor.

Nick Reynolds, İngiltere merkezli düşünce kuruluşu RUSI'de kara harbi araştırmacısı, BBC News'a yaptığı açıklamada "Arazi savunmaya uygun, özellikle de Ukrayna hattını destekleyen Chasiv Yar tepesi" dedi. Ancak şunu da ekliyor: "Donbas'ın ve genel olarak Doğu Ukrayna'nın topoğrafyasına bakarsanız, arazi genel olarak Ukraynalıların lehine değil."

Nick Reynolds, Rusların kısa süre önce ele geçirdiklerini iddia ettikleri Chasiv Yar'ın "Ukraynalıların kontrol ettiği son yüksek alanlardan biri" olduğunu söylüyor. Reynolds, ister Ukrayna'nın uluslararası ortakları tarafından ister ticari olarak sağlansın, uydu görüntüleri yoluyla istihbarat elde etmenin çok önemli olduğunu belirtiyor.

Batı Donetsk yaklaşık 1.100 km uzunluğundaki cephe hattının sadece küçük bir parçası ancak bu yaz en şiddetli Rus saldırılarından bazılarına sahne oldu. Ancak Moskova kara kuvvetlerini farklı bir yöne kanalize etseydi, daha iyi bir ilerleme kaydedip kaydedemeyecekleri şüpheli.

Nick Reynolds, "Güneyde, Zaporijya'daki cephe hattı şu anda Donbas'takine çok benziyor, dolayısıyla bu da geniş savunma mevzilerinde savaşmak anlamına geliyor" diyor. Teorik olarak, bir barış anlaşması durumunda Ukraynalılar hatlarını daha batıya taşıyabilirler. Elbette arazinin elverişsiz olması sorun yaratacaktır.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya'nın Donbas bölgesinden vazgeçme karşılığında ateşkes önerisini reddedeceklerini söyledi ve doğu bölgesinin gelecekteki saldırılar için bir sıçrama tahtası olarak kullanılabileceğini savundu.