Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulunun 66/127 sayılı kararıyla 15 Haziran, "Dünya Yaşlı İstismarı Farkındalık Günü" olarak ilan edildi. Bu bağlamda her 15 Haziran'da yaşlılara yönelik istismar, kötü muamele ve ihmale karşı farkındalık oluşturulması amaçlanıyor.

AA muhabiri, "Dünya Yaşlı İstismarı Farkındalık Günü" kapsamında BM ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) raporlarından yaşlı istismarına ilişkin verileri derledi. Dünya genelinde 60 yaş ve üzerindeki bireylerin yaklaşık yüzde 15,7’si istismara maruz kaldığını gösteren veriler, her 6 yaşlıdan birinin istismara uğradığına işaret ediyor.

Öte yandan, dünyada 2050'de 2 milyara ulaşması beklenen yaşlı nüfusunun 320 milyonunun istismara maruz kalabileceği öngörülüyor. Yaşlılara yönelik istismar oranlarının huzurevleri ve uzun süreli bakım tesisleri gibi kurumsal ortamlarda daha da yüksek olduğu bilinirken, personelin üçte ikisi yaşlılara yönelik istismarda bulunuyor.

Yaşlı istismarı nedir?
Yaşlı istismarı; güven ilişkisine dayanan bir ortamda, yaşlı bireyin zarar görmesine ya da sıkıntı yaşamasına neden olan tek seferlik veya tekrarlayan bir eylem ya da uygun müdahalenin eksikliği olarak tanımlanıyor. Yaşlılar, fiziksel, psikolojik, ekonomik ve cinsel istismarın yanı sıra hak istismarına da maruz kalabiliyor.
İhmal ise yaşlının sosyal, fiziksel ve duygusal ihtiyaçlarını bilinçli ya da bilinçsiz şekilde karşılayamama durumu şeklinde ifade ediliyor.

Veriler
DSÖ verilerine göre, farklı bölgelerden 28 ülkede yürütülen çalışmaların neticesinde, 60 yaş ve üzeri her 6 kişiden 1, bir tür istismara maruz kalıyor. İstismarın en yoğun gözlemlendiği yerlerin başında huzurevleri ve uzun süreli bakım tesisleri gelirken, yaşlılara bakım veren yardımcılar veya personelin yüzde 64,2'si, diğer bir deyişle üçte ikisi yaşlılara yönelik istismarda bulunuyor.

Yaşlı nüfusunun 2030 yılında 1,4 milyara, 2050'de de 2 milyara ulaşması beklenirken, istismar edilenlerin oranında değişiklik olmasa dahi sayılarının 320 milyona ulaşacağı öngörülüyor.

Yaşlılara yönelik istismar, ciddi fiziksel yaralanmalara ve ölüme dahi yol açıyor
Yaşlı bireylere yönelik istismar; fiziksel yaralanmalar, erken ölüm, depresyon, bilişsel gerileme, ekonomik çöküntü ve kurumsal bakım altına alınma gibi ciddi fiziksel, ruhsal, mali ve sosyal sonuçlar doğuruyor.

Kötü fiziksel ve zihinsel sağlık durumu istismar riskini artırıyor.
Yaşlı bireylerin istismara uğrama riskini artıran bireysel faktörler arasında; işlevsel bağımlılık veya engellilik, kötü fiziksel sağlık durumu, bilişsel bozukluklar, zayıf ruh sağlığı ve düşük gelir düzeyi yer alıyor.

İstismar durumlarında başvurulabilecek yardım hatları ve acil barınma imkanları var.
Yaşlılara yönelik istismarın önlenmesi kapsamında istismar durumlarında başvurulabilecek yardım hatları ve acil barınma imkanları umut vadederken, caydırıcılığın artırılması gerekiyor.

Ayrıca, bakıcıların üzerindeki yükü azaltmaya yönelik destek hizmetlerini içeren müdahale programları ve mali istismara karşı savunmasız yaşlı bireyler için geliştirilen para yönetimi hizmetleri dikkat çekiyor.