27 Ağustos 1896 sabahı İngiliz kruvazörleri Zanzibarlı sarayı bombaladı; bombardıman 38 dakika sürdü. Bu kısa süreli çatışma, tarihte "dünyanın en kısa savaşı" olarak kayıtlara geçti. Köklerinde emperyal nüfuz çekişmesi kadar köleliğin kaldırılması fikri de yatıyordu. İşte detaylar...

Afrika’daki imparatorluk yarışı, Zanzibar’da 38 dakikalık bir savaşla doruğa çıktı. Sarayın bombalanmasıyla sultan devrildi, yerine Britanya destekli bir lider geldi. Olay, kısa sürede büyük değişimlerin yaşanabileceğini gösterdi.

Zanzibar’da 1896’da yaşanan bu çatışma, sadece süresiyle değil, sömürge rekabetinin küçük bir adada nasıl doruğa çıktığını göstermesiyle de dikkat çekiyor.

Britanya ile Almanya, 19. yüzyıl sonunda Afrika’da etki alanı mücadelesine girmişti. 1890’daki Heligoland-Zanzibar Antlaşması ile Zanzibar Britanya’nın kontrolüne geçti. Ada halkı bu müdahalelerden rahatsızdı; köleliğin kaldırılması ve ticaret politikaları gerilimi artırdı.

25 Ağustos 1896’da Britanya yanlısı Sultan Hamad’ın ölümü sonrası Halid bin Barghaş, sarayı ele geçirerek 3.000 kişilik bir kuvvetle direnişe geçti. Britanya ise Hamud bin Muhammed’i destekliyordu ve Halid’in iktidarını tanımadı.

İngiliz konsolos Sir Basil Cave, Halid’e sabah 09:00’a kadar çekilmesi için ültimatom verdi. Reddedilince İngiliz savaş gemileri ateşe başladı. Saray 2 dakika içinde ağır hasar aldı.

Saat 09:46’da çatışma sona erdi. Halid Alman konsolosluğuna sığınarak kaçtı. 500’e yakın kayıp veren Halid’in kuvvetleri yenildi; Britanya tarafında sadece bir denizci hafif yaralandı.

Aynı gün Hamud tahta geçti. Britanya’nın kontrolü pekişti, kölelik kaldırıldı, ada tam anlamıyla sömürge düzenine girdi.