Zeka, yalnızca doğuştan gelen bir özellik değil; düşünme biçimi ve sorgulama alışkanlığıyla da şekillenir. Araştırmalar, kullanılan dilin bilişsel esneklik hakkında önemli ipuçları verdiğini göstermektedir. Bu nedenle bazı cümle kalıpları zihinsel sınırlılıklarla ilişkilendirilmektedir. İşte düşük zekalı insanların en çok kullandığı 4 cümle:

  1. "Ben böyleyim, değişmem."
    Bu ifade, psikolojide sabit zihin yapısı (fixed mindset) ile ilişkilendirilir. Stanford Üniversitesi’nden Carol Dweck’in çalışmalarına göre, öğrenmeye ve gelişime kapalı bireyler, davranışlarını sorgulamak yerine bunu kimliklerinin değişmez bir parçası olarak sunar. Bu yaklaşım, problem çözme ve uyum becerilerini ciddi biçimde sınırlar.

  2. "Herkes böyle yapıyor."
    Sosyal psikolojide bu cümle, çoğunluğa sığınma safsatası olarak tanımlanır. Bir davranışın yaygın olması, onun doğru ya da mantıklı olduğu anlamına gelmez. Eleştirel düşünme becerisi zayıf bireyler, kişisel sorumluluktan kaçmak için bu ifadeyi sıkça kullanır.

  3. "Bunu sorgulamana gerek yok."
    Bu söylem, otoriteye körü körüne bağlılığı ve sorgulamadan kaçınmayı yansıtır. Araştırmalar, soru sormayı gereksiz gören bireylerin bilgi işleme derinliğinin daha düşük olduğunu ve karmaşık problemler karşısında daha hızlı yanılabildiğini ortaya koymaktadır.

  4. "Benim fikrim bu, kanıt falan umurumda değil."
    Bilimsel düşüncenin temelini oluşturan kanıt değerlendirmesini reddetmek, bilişsel katılık göstergesidir. Bu tür ifadeler, duygusal kanaatin nesnel verinin önüne geçtiğini ve rasyonel muhakemenin devre dışı bırakıldığını gösterir.