ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA), sonbahar ve kış mevsimlerinde çok güçlü bir El Nino yaşanma ihtimalinin yüzde 90'dan fazla, bunun 1950 yılından itibaren kaydedilen en güçlü El Nino olma olasılığının ise yüzde 69 olduğunu açıkladı. AA muhabiri, El Nino ve etkilerine dair merak edilenleri 10 soruda derledi.

1- El Nino nedir?
İspanyolca bir kelime olan ve Türkçe karşılığı "erkek çocuk" anlamına gelen El Nino, ekvatoral Pasifik'in orta ve doğu kesimlerinde deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalin üzerine çıkmasıyla gelişen bir hava olayıdır. El Nino, ekvatoral Pasifik'in orta ve doğu kesimlerini kapsayan ve Nino 3.4 olarak adlandırılan bölgedeki deniz suyu sıcaklığının belli bir dereceye ulaşmasıyla başlar. NOAA, El Nino'nun etkili olup olmadığını belirlemek için bu bölgedeki deniz yüzeyi sıcaklığının 3 aylık ortalamasını baz alıyor. Okyanus sıcaklığı, 5 ardışık 3 aylık dönem boyunca normalin 0,5 derece üzerinde kalırsa, El Nino koşulları oluşmuş kabul ediliyor.

2- Mevcut El Nino ne zaman başladı ve ne zamana kadar etkili olacak?
El Nino olayı 2 ila 7 yılda bir meydana gelerek yaklaşık 1 yıl sürer. NOAA, son El Nino olayının haziran ayında resmen başladığını duyurdu. Pasifik'teki deniz suyu sıcaklığının kasım-aralık-ocak döneminde zirve noktasına ulaşması ve sonrasında düşüşe geçmesi bekleniyor.

3- 2026-27 El Nino'sunu geçmişteki diğer El Nino olaylarından farklı kılan ne?
Deniz suyu sıcaklığının normallerin 2 derece üzerine çıktığı El Nino dönemleri "Çok güçlü El Nino" veya "Süper El Nino" olarak adlandırılıyor. NOAA'nın tahminlerine göre mevcut El Nino, yüzde 90'dan fazla ihtimalle sonbahar ve kış aylarında çok güçlü bir El Nino'ya dönüşecek.

4- El Nino, hava sıcaklıklarını ve aşırı hava olaylarını nasıl tetikliyor?
Güçlü bir El Nino'nun küresel ortalama sıcaklığı 0,2 derece artırdığı gösterilmiştir. El Nino sırasında deniz yüzeyi ısındıkça buharlaşma artar ve atmosfere daha fazla ısı ve su buharı taşınır. Bu durum bazı bölgelerde sıcaklıkların artmasına, bazı bölgelerde ise güçlü yağış ve fırtına sistemlerinin oluşmasına neden olur.

5- En fazla hangi bölgeler etkilenecek?
El Nino etkileri, en güçlü şekilde tropikal bölgelerde hissedilir. Genellikle Peru ve Ekvador'da daha fazla yağış, sel, Güney Afrika, Kolombiya, Endonezya ve Avustralya'da kuraklık gibi etkiler görülür.

6- Aşırı hava olayları ve sıcaklık artışı dışındaki etkileri neler?
El Nino'nun sıcaklığın artmasına neden olduğu bölgelerde orman yangını riski artar ve tarımsal üretim etkilenir.

7- El Nino ekonomiyi, tarımı ve gıda fiyatlarını ne derece etkiliyor?
Geçmiş yıllarda yaşanan El Nino olaylarının küresel ekonomide trilyonlarca dolar kayba neden olduğu düşünülmektedir. 1997-98'de etkili olan El Nino, takip eden yıllarda büyük ekonomik kayıplara yol açtı.

8- Türkiye, El Nino'dan etkilenecek mi?
Türkiye, El Nino'nun en belirgin etkilerinin görüldüğü bölgeler arasında yer almıyor. Ancak sıcaklık anomalilerinin sürmesi ve orman yangını riskinin artması bekleniyor.

9- El Nino ve La Nina arasındaki fark nedir?
El Nino'nun karşıt fazı olan La Nina, ekvatoral Pasifik'teki deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalin altına inmesiyle ortaya çıkar.

10- İklim değişikliği ile El Nino arasında bağlantı var mı?
İklim değişikliği ile El Nino olayları arasındaki ilişki konusunda bilim dünyasında kesin bir görüş birliği bulunmuyor, ancak küresel ısınmanın daha güçlü El Nino olaylarına yol açabileceği düşünülüyor.