İstanbul

Tüm zamanların en yüksek haftalık kapanışını 3 bin 448,21 dolardan yapan altının onsu, dolar endeksindeki zayıflama ve Fed’in bağımsızlığına ilişkin endişelerle geçen hafta 3 bin 453,88 dolara çıkarak 22 Nisan’daki rekorun ardından en yüksek seviyesine ulaştı. Küresel makroekonomik veriler emtia fiyatlamalarında belirleyici unsur olmayı sürdürürken, ABD yönetiminin korumacı politikalarının ekonomiye olası etkilerine yönelik endişeler fiyatlamalara yansıdı.

ABD ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde beklentilerin üzerinde büyüyerek bu konudaki kaygıları azalttı. Ülke ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde yıllıklandırılmış bazda yüzde 3,3 büyüme kaydetti. Bu sayede ülke ekonomisinin büyümesi, ilk tahmin olan yüzde 3'ün üzerine revize edildi. Söz konusu dönemde büyümenin yukarı yönlü revizyonunda yatırımlar ve tüketim harcamaları etkili oldu.

Temmuzda kişisel tüketim harcamaları aylık yüzde 0,5 artarken, Fed’in yakından izlediği çekirdek PCE fiyat endeksi aylık yüzde 0,3 yükseldi, yıllık artış ise yüzde 2,9 ile son beş ayın en yüksek seviyesinde gerçekleşti. Aynı dönemde ABD’nin mal ticareti açığı, ithalattaki sıçramanın etkisiyle yüzde 22,1 artarak 103,6 milyar dolara yükseldi.

Siyasi tarafta ise Trump, pazartesi günü Lisa Cook'un bir veya daha fazla mortgage sözleşmesinde yanlış beyanlarda bulunmuş olabileceğine dair yeterli neden olduğunu öne sürerek, Fed yasasının kendisine verdiği yetkilere işaretle görevden alındığını duyurdu. Lisa Cook hukuk yoluyla hakkını savunacağını belirterek, Washington'daki federal bölge mahkemesinde dava açtı. Davanın ilk duruşması cuma günü görüldü.

Tarifelerle ilgili olarak ise piyasalar kapandıktan sonra bölünmüş bir ABD temyiz mahkemesi, Trump'ın gümrük vergilerinin çoğunun yasa dışı olduğuna karar verdi. Gelecek dönem için Fed başkanı adayları da yatırımcıların odağına yerleşti. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Fed başkanlığı için 11 güçlü adayın bulunduğunu belirterek, İşçi Bayramı'ndan sonra mülakatlara başlayacaklarını kaydetti.

Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, eylül toplantısında 25 baz puanlık bir faiz indirimini destekleyeceğini belirtti. Bu gelişmelerin ardından ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı yüzde 4,23 seviyesinde tamamlarken, dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 97,8'e çıktı.

Altının ons fiyatı, ABD enflasyon verilerinin Fed’in gelecek ay faiz oranlarını düşürebileceği beklentilerini güçlendirmesiyle nisan ayından bu yana en iyi aylık performansını göstererek aylık bazda yüzde 4,8 yükseldi. Gümüşün ons fiyatı da altınla birlikte değer kazanırken, 40 dolar seviyesine yakın bir seyir izledi. Platin tarafında ise Güney Afrikalı platin üreticisi Impala Platinum’un CEO’su, üretimi kontrollü artırma çağrısında bulundu.

ABD, ekonomi ve ulusal güvenlik açısından önemleri nedeniyle 2025 yılı için kritik mineraller listesine bakır ve potasyumun da eklenmesini önerdi. Taslak listeye gümüş, kurşun ve silikon da eklendi. İçişleri Bakanı Doug Burgum, taslak listenin ABD'nin ithalata olan bağımlılığını azaltmak ve yerli üretimi artırmak için bir yol haritası sundu.

Brent petrol fiyatları, Ukrayna’nın Rusya’ya yönelik saldırılarının artmasıyla desteklenen arz endişeleri sonucu haftaya yükselişle başladı. ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), ülkedeki ticari ham petrol stoklarının geçen hafta 2,4 milyon varil azaldığını açıkladı. Piyasalarda, ABD’nin yeni sezon için açıkladığı yüksek ihracat satışları fiyatlardaki kayıpları törpüledi.

Bu gelişmelerle, bu hafta Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar soya fasulyesinde yüzde 0,5 değer kaybederken, pirinçte yüzde 2,3, buğdayda yüzde 1,2 ve mısırda yüzde 2,1 arttı.