Endonezya'nın Sulawesi Adası'nda bir mağarada bulunan el resminin, dünyanın bilinen en eski mağara resmi olduğuna inanılıyor. Resmin en az 67,800 yıl öncesine ait olduğu belirlendi. İspanya'daki tartışmalı bir örnek, Endonezya'daki keşiften yaklaşık 1,100 yıl sonrasına tarihlenmişti. Araştırmacılar Endonezya'da bulunan çizimde, parmakların pençe benzeri bir motif oluşturacak şekilde resmedildiğini söylüyor. Bunun da hayal gücüne işaret ettiği savunuluyor.

Yapılan keşif, insanın (Homo sapiens) atalarının, bazı araştırmacıların iddia ettiğinden yaklaşık 15 bin yıl önce Avustralya-Yeni Gine kara kütlesine (Sahul) ulaştığı tezini de güçlendiriyor. Son 10 yılda, Sulawesi Adası'nda yapılan bir dizi keşif, soyut düşüncenin Buz Çağı Avrupasında aniden ortaya çıktığı ve oradan yayıldığına yönelik inanışı yıktı. Mağara sanatı, insanların soyut, sembolik şekillerde düşünmeye başlamasının önemli bir göstergesi olarak görülüyor.

Erken dönem resimler ve gravürler, insanların sadece dünyaya tepki vermekle kalmayıp, onu temsil ettiklerini, başka hiçbir türün yapmadığı bir şekilde hikayelerle paylaştıklarını gösteriyor. Avustralya'daki Griffiths Üniversitesi'nden Profesör Adam Brumm, Endonezya'daki araştırmanın direktörlerinden biri. BBC'ye konuşan Brumm, Nature dergisinde yayınlanan son keşfin, insanlığın uyanışının Avrupa'da başlamadığı yönündeki yeni görüşe katkıda bulunduğunu söyledi.

Birçok bilim insanı, yaratıcılığın türümüzün doğasında olduğuna ve bunun kanıtlarının evrimleştiğimiz Afrika'ya kadar uzandığına inanıyor. Profesör Brumm da buna inanıyor: "90'ların ortalarından sonlarına kadar üniversitede bize öğretilen buydu: İnsanlardaki yaratıcı düşünce patlaması Avrupa'nın küçük bir bölgesinde gerçekleşti." Ancak şimdi Endonezya'da anlatı sanatı da dahil olmak üzere modern insan davranışının özelliklerini görüyoruz.

Her keşifte, hayal gücünün tarihi daha da geriye gitti. Aubert pigment araştırmalarının, Sulawesi'deki kaya resimlerinin Avrupa'dan 28,000 yıl daha geriye gittiğini gösterdiğini savunuyor. Muna Adası'ndaki bu son keşfe kadar, Sulawesi merkezli tüm resimler adanın güneybatısındaki Maros Pangkep'ten geliyordu.

Sulawesi Adası'nın Asya anakarası ile mega kıta Sahul arasında yer alıyor olması, Avustralya Aborjinlerinin atalarının göçü konusunda da doğrudan sonuçları olduğuna işaret ediliyor.

Büyük ölçüde DNA çalışmaları ve arkeolojik çalışmalara dayanan hakim görüş, Homo sapiens'in, Avustralya-Yeni Gine'yi oluşturan antik kara kütlesi Sahul'a ilk olarak yaklaşık 50,000 yıl önce ulaştığı yönündeydi. Ancak Homo sapiens'in Sulawesi'ye yerleştiğine ve en az 67,800 yıl önce karmaşık sembolik sanat eserleri ürettiğine dair kesin kanıtların bu tarihin daha eskilere gittiğine delil olduğunu gösterdiği düşünülüyor.

Endonezya Ulusal Araştırma ve İnovasyon Ajansı'ndan (BRIN) Adhi Agus Oktaviana, "Sulawesi'de bu resimleri yapan insanların, daha sonra bölgeye yayılarak, nihayetinde Avustralya'ya ulaşacak daha geniş bir nüfusun parçası olması çok muhtemel" diyor.