Esenler, İstanbul’un gelişim süreciyle paralel ilerlemiştir. İlçenin bulunduğu bölge Bizans döneminde kırsal yerleşim alanı olarak kullanılmış, Osmanlı döneminde ise köyler ve tarım arazileriyle bilinen sakin bir bölge olmuştur. Cumhuriyet’in ilk yıllarında da uzun süre köy yerleşimi özelliğini koruyan Esenler, 1950’lerden sonra hızla değişim geçirmiştir. İstanbul’a yönelik göç dalgalarının artmasıyla birlikte kırsal bir görünümden çıkarak yoğun nüfuslu bir yerleşim yerine dönüşmüştür. Bu dönemde gecekondulaşma yaygınlaşmış, sonrasında imar faaliyetleriyle modern konutlar ve ticaret alanları gelişmiştir.