Gazze: ABD ve İsrail destekli yardım kuruluşu GHF neden tartışılıyor?

29 Mayıs 2025

Uluslararası Kızılhaç Komitesi'nin işlettiği Gazze'nin güneyindeki sahra hastanesine 31 Mayıs Cumartesi günü şarapnel ve kurşun yaraları bulunan 200'e yakın kişi getirildi. Gazze'deki yetkililer, İsrail'in bir yardım toplama merkezini hedef aldığını ve en az 31 kişinin burada öldürüldüğünü duyurdu. İsrail ordusuysa ön soruşturmanın, askerlerinin "sivillere ateş etmediğini gösterdiğini" iddia etti. İsrail ordusu ayrıca bir insansız hava aracının çektiği görüntüleri yayımladı.

Bu görüntülerde, silahlı ve maskeli kişiler, Han Yunus kenti yakınlarında dağıtılan yardımı alan sivillere hem taş atıyor hem de ateş açıyor. BBC bu videonun gerçekliğini doğrulayabilmiş değil. BBC'yle temasa geçen Nasır Hastanesi'nden doktorlar, kurşun ve şarapnel yaraları bulunan yaklaşık 200 kişiye müdahale ettikleri bilgisini paylaştı. İddiaya konu saldırının yakınında Refah'ta bulunan bir İsrail askeri de BBC ile temasa geçti. Askerlerinin kalabalığın yakınına ateş açtığını ancak sivillerin hedef alınmadığını ve kimsenin vurulmadığını söyledi.

Bölgedeki bir gazeteci olan Mohammed Garip, BBC'ye Gazze İnsani Yardım Vakfı (GHF) tarafından işletilen yardım dağıtım merkezinin yakınında toplanan Filistinlilere İsrail tanklarından ateş açıldığını aktardı.

Mayıs ayı sonlarına doğru yardım dağıtımını üstlenen Gazze İnsani Yardım Vakfı, bölgede hayatını kaybedenler ya da yaralananlar olduğu iddialarını yalanladı. Vakıf, bu iddiaları Hamas'ın yaydığını öne sürdü. Gazze İnsani Yardım Vakfı, İsrail ve ABD tarafından desteklenen tartışmalı bir yardım kurumu.

GHF'nin dağıtım planı, Gazze'nin güney ve merkezindeki dört dağıtım noktası üzerinden işliyor. Yiyecek ve temel hijyen malzemeleri buralarda halka ulaştırılıyor. Güvenliği Amerikalı özel şirketler sağlarken, çevrede de İsrail birlikleri devriye geziyor. Bu yardım dağıtım alanlarına giriş çıkışlarda Filistinliler, yüz tanıma teknolojisi ve biyometrik tarama gibi işlemlerden geçmek zorunda bırakılıyor.

Birleşmiş Milletler ve birçok yardım kurumu, insani ilkelerle çeliştiğini ve "yardım dağıtımını silahlandırdığını" savundukları GHF'yle çalışmayı reddediyor. Bir BM sözcüsü, GHF'nin yardım operasyonunun "gerçekten ihtiyaç duyulan şeyden dikkatleri uzaklaştırma" anlamına geldiğini savundu.

BM ve GHF'ye tepki gösteren kurumlar, yardımın şarta bağlanmasını eleştiriyor. Belli yerlerde yapılan dağıtımın, yaralılar, engelliler veya yaşlılar için yardıma ulaşamama anlamına gelebileceğine işaret ediyorlar. Norveç'in mülteciler için çalışan konseyinin genel sekreteri Jan Egeland, GHF'yi "askerileştirilmiş, özelleştirilmiş, siyasallaştırılmış" bir kurum olarak tanımlıyor.

Hamas, Gazze'deki Filistinlilere, GHF dağıtımlarına katılmama uyarısında bulundu. Örgüt ekmeğin silah olarak kullanıldığını savundu. Gazze İnsani Yardım Vakfı (GHF) ise açıklamasında, örgütü yardım gruplarını tehdit etmek ve yardımları engellemekle suçladı. GHF ekseninde dikkat çekici bir başka gelişme de direktörü Jake Wood'un Pazar gecesi istifa etmesi oldu. Wood, organizasyonun kullandığı yöntemleri eleştirdi.

GHF yönetimi, dağıtım organizasyonundan "vazgeçilmeyeceğini", hafta sonuna kadar bir milyon Filistinliye yardım ulaştırmanın hedeflendiğini kaydetti. ABD'nin dış yardımları yönetmekten sorumlu hükümet kuruluşu olan USAID'den ayrılma bir yönetici olan John Acree, vekaleten direktör olarak atandı.

İsrail, altı haftalık geçici ateşkesin sona ermesinin ardından Gazze'ye abluka uyguladı ve insani yardım girişini engelledi. Binyamin Netanyahu hükümeti bu baskı ile 23'ünün hayatta olduğuna inanılan 58 rehinenin serbest bırakılmasını zorlamayı hedefliyor. Uluslararası baskılar sonrası İsrail hükümeti, 665 kamyonluk insani yardımın Gazze'ye girmesine izin verdiklerini iddia ediyor. BM yetkilileri bu miktarın ihtiyaç duyulanın karşısında "bir damla su" olduğu tespitini endişeyle dile getiriyor.