ABD Başkanı Donald Trump, 9 Ekim'de Mısır'da devam eden müzakerelerde İsrail ile Hamas'ın, Gazze'de ateşkes planının ilk aşamasını onayladığını duyurmuştu. Müzakerelerin yapıldığı Mısır'da anlaşma imzalanırken, İsrail hükümetinin onayıyla 10 Ekim'de anlaşma devreye girmişti. Mısır’daki Barış Zirvesi’nden dönen İngiliz Başbakanı Starmer, Parlamento’da “Hamas’ın silahsızlanma sürecinde, Kuzey İrlanda modeli uygulanabilir. Bunun için öncü rol oynamaya hazırız” dedi.

Dünyanın neresinde bir silahsızlanma süreci yaşansa çözüm için İngiltere’den bir şekilde “Kuzey İrlanda” modeli çağrısı yapılır. Gazze’de de aynısı oldu. Starmer, Parlamento’da “Hamas’ın silahsızlanma sürecinde, Kuzey İrlanda modeli uygulanabilir. Bunun için öncü rol oynamaya hazırız” dedi. Ancak bazı yorumcular, bu durumu Britanya’nın ön alma çabası olarak değerlendirdi.

Starmer’ın Kuzey İrlanda modelini gündeme getirmesi boşuna değil. Mısır’daki zirvede, Starmer’ın Ulusal Güvenlik Danışmanı olarak görev yapan Jonathan Powell dikkat çekiyordu. Powell, Kuzey İrlanda barışını getiren sürecin mimarı ve baş müzakerecisi. 20 maddelik Barış Planı’na göre Gazze’deki ‘Barış Kurulu’nun başında olması beklenen Tony Blair’in başdanışmanı.

Starmer, Hamas’ın silahsızlanma sürecine ilişkin IRA’nın silah bırakmasında yapıldığı gibi bir girişim öneriyor. Kuzey İrlanda modelinde IRA, silahsızlanmayı kabul ettikten 2 ay sonra silahlarını bağımsız denetçiler önünde teslim etmişti. Ancak Gazze gerçeğinde böyle bir zaman diliminden bahsetmek mümkün değil. İngiltere, bölgedeki öncü ülkeler varken tüm tarafları bir araya getirebilecek bir diplomatik güce sahip değil.

Bu durumda güven ilişkisine dayalı çok taraflı bir işbirliği gerekiyor. Kalıcı barışa giden yolda ikinci aşamaya geçebilmek için İsrail’in sahadaki çeteleri kullanımının engellenmesi ilk adım olabilir. Türkiye, Katar, Mısır ve ABD’den oluşan dört arabulucu ülkenin öncülüğünde kurulacak çok uluslu görev gücünün belirlenmesi, Hamas’ın silahsızlanması konusundaki ana ekseni belirleyecek. Bu gücün hızlı kurulması kadar görev tanımının da netleştirilmesi kritik önemde.