ABD ile İran arasındaki nükleer müzakereler dün İsviçre'nin Cenevre kentinde devam etti. Bu müzakereler, uzun bir gerilim ve karşılıklı suçlamalarla şekillenen süreçte önemli bir dönemeç olarak görülüyor.

Görüşmelerin öncesinde ABD Başkanı Donald Trump, haziran ayında gerçekleşen 12 Gün Savaşı'ndan bahsederek, İran'ın nükleer tesislerine yönelik olarak kullanılan B-2 bombardıman uçaklarına dikkat çekti. Bu açıklama, iki ülke arasındaki gerilimin ne denli tırmandığını bir kez daha gözler önüne serdi.

Öte yandan, İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney de ABD’nin tehditlerine yanıt olarak, ABD uçak gemilerinin batırılacağını belirten sert bir açıklama yaptı. Hamaney, İran’ın bölgesel güç olma iddiasını bir kez daha dile getirerek, ülkesinin egemenlik haklarından taviz vermeyeceğini ve herhangi bir dış müdahaleye karşı koymaya devam edeceğini belirtti.

ABD ile İran arasında haziran ayındaki 12 günlük savaşın ardından Umman’ın arabuluculuğunda yeniden başlatılan nükleer müzakerelerin ikinci turu dün Cenevre’de karşılıklı tehditler eşliğinde yapıldı. Trump, “Nükleer potansiyellerini devre dışı bırakmak için B-2 bombardıman uçaklarını yollamak yerine bir anlaşma yapabiliriz” dedi. Hamaney ise Washington’un uçak gemilerine atıfta bulunarak, “Bir uçak gemisinden daha tehlikeli olan, onu denizin dibine gönderebilecek silahtır” ifadesini kullandı.

Washington ve Tahran’dan gelen heyetler Umman’ın Cenevre Büyükelçiliği’nde dolaylı olarak pazarlıklarını sürdürürken tehditler yalnızca ülke liderlerinden gelmekle kalmadı. CNN International'in haberine göre ABD ordusu, son haftalarda Ürdün, Bahreyn ve Suudi Arabistan’daki üslere ekipman teslim etmek üzere 250’den fazla kargo uçuşu gerçekleştirdi.

ABD uçak gemisi USS Abraham Lincoln’ün İran’dan yaklaşık 700 km uzaklıkta, Umman açıklarında olduğu teyit edildi. Ayrıca, USS Gerald R Ford’un da Ortadoğu’ya gönderildiği biliniyor.

İran ise devam eden askeri tatbikat kapsamında Hürmüz Boğazı’nın bir kısmını güvenlik gerekçesiyle birkaç saat kapattı.

Müzakerelerde İran heyetine Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi liderlik etti. Görüşmeler olumlu bir atmosferde geçerken, Arakçi, “Bölgedeki dost ülkelerin çabaları sayesinde ABD ile yeni bir anlaşmaya varma fırsatı var” dedi.

Görüşmelerde İran’ın nükleer programı masadaki ilk gündem maddesi olsa da İsrail’in ABD’ye İran’ın balistik füze programının kısıtlanması için yaptığı baskı biliniyor. Tahran, füze çalışmalarının tartışma konusu olmayacağını öne sürüyor.

Netanyahu, müzakerelerden beklentilerini üç başlık altında sıraladı: Zenginleştirilmiş nükleer malzemenin İran’dan çıkarılması, zenginleştirmeye olanak sağlayan ekipman ve altyapının tamamen ortadan kaldırılması, ve balistik füzeler sorununu çözmek.