ABD Başkanı Donald Trump, Grönland'a özel bir elçi atadı. Atama, Kuzey Kutup Bölgesi'ndeki uçsuz bucaksız adayı bir kez daha dünya gündeminin merkezine taşıdı. Trump'ın Grönland Valisi olarak atadığı kişi, ABD'nin Louisiana eyaletinin valisi Jeff Landry. Landry, Trump gibi, Cumhuriyetçi Parti'den. BBC'nin, atama kararıyla ilgili sorusunu yanıtlayan Trump, ABD'nin "ulusal güvenliği için Grönland'a ihtiyacı olduğunu" söyledi, "Adaya sahip olmamız gerek" dedi. Trump, Danimarka Krallığı'nın parçası olan yarı özerk Grönland bölgesini ilhak etmek istediğini daha önce de defalarca dile getirmişti.
Donald Trump, Ocak 2025'te Beyaz Saray'a geri döndüğünden beri, Grönland'a olan ve uzun süredir devam eden ilgisini yeniden gündeme getirdi. Trump, ilgisine gerekçe olarak, Grönland'ın stratejik konumunu ve maden zenginliklerini gösteriyor. ABD Başkanı, adada kontrolü sağlamak için güç kullanma ihtimalini dışlamayı reddetti. Bu tavır, geçmişten beri ABD ile yakın ilişkileri olan NATO müttefiki Danimarka'yı şoke etti. Trump, "Bunu çözmemiz gerekecek. Grönland'a ulusal güvenlik için ihtiyacımız var, madenler için değil" dedi ve yakınlarda Kuzey Kutup Bölgesi sularındaki Çin ve Rus gemilerinin varlığını potansiyel tehdit olarak gösterdi.
Trump, Grönland'ı satın alma fikrini ilk olarak başkanlığının ilk döneminde ortaya atmıştı. Hem Danimarka hem de Grönland hükümeti 2019'da "Grönland satılık değil" diyerek bu teklifi reddetmişti. ABD'nin Grönland'a stratejik ilgisi uzun zamandır devam ediyor. İkinci Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası, Danimarka anakarasını işgal ettikten sonra, ABD Grönland'a girerek ada genelinde askeri üsler ve dinleme tesisleri kurdu. Savaştan sonra ABD kuvvetleri bölgede kaldı.
Grönland, uranyum, demir ve nadir toprak mineralleri de dahil olmak üzere doğal kaynaklarıyla giderek artan bir ilgi görüyor. Nadir toprak elementleri, akıllı telefonlar ve televizyon ekranları gibi birçok günlük teknoloji için gerekli 17 metalden oluşan bir grup. Grönland, özerklik düzenlemeleri uyarınca kendi doğal kaynaklarını kontrol ediyor, ancak madencilik faaliyetleri sınırlı. Adada şu anda yalnızca birkaç aktif maden var. Grönland'ın uçsuz bucaksız büyüklüğü, sert iklimi ve geniş buz örtüsü nedeniyle bu kaynaklardan yararlanmak teknik olarak zorlu ve maliyetli. Ancak, iklim değişikliğinin adanın bazı bölgelerindeki buzların erimesine neden olmasıyla bazı yataklara erişim kolaylaşabilir.
ABD'nin Grönland temsilcisi ataması Kopenhag'ı öfkelendirdi. Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen, atamayı "son derece üzücü" olarak nitelendirdi ve Washington'ı Danimarka'nın egemenliğine saygı duymaya çağırdı. Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, adanın "kendi geleceğine karar vermesi" ve "toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi" gerektiğini söyledi. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de, Avrupa Birliği'nin "Danimarka ve Grönland halkıyla tam dayanışma içinde" olduğunu belirtti.




