Küresel ölçekte sadece satış değil tüketici davranışlarını da şekillen­diren bir ekosisteme dönüşen e-ticaret, Türkiye’de de son yıllarda gösterdiği hızlı büyüme grafiğiyle dikkat çekiyor. Türkiye’de sektörün genel ticaret içindeki payı 2019’da yüzde 4.5 iken 2024’te yüzde 19.5’e yükseldi. Ticaret Bakanlığı verilerine göre, internet üzerinden mal ve hizmet siparişi verenlerin oranı son beş yılda iki katından fazla artarak yüzde 55.7’ye ulaştı. Sektörün toplam hacmi 2024 itibarıyla yüzde 61.7’lik artışla 3 trilyon lirayı aştı. (2024 kuruyla yaklaşık 90 milyar dolar) Bu hacmin üçte ikisi ise, perakende e-ticaret faaliyetlerinden geldi.

E-ticareti şekillendiren önemli etkenlerden biri de ‘yapay zekâ’ teknolojisindeki devasa sıçrama oldu. Ticaret Bakanlığı’nın ev sahipliğinde İstanbul Ekonomik Araştırmalar Derneği (IEAD) tarafından düzenlenen “Yapay Zekâ Çağında E-Ticaretin Geleceği Zirvesi”, İstanbul’da gerçekleştirildi. TOBB Türkiye E-Ticaret Sektör Meclisi, Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği (ETİD) ve DEİK Dijital Teknolojiler İş Konseyi’nin destekleriyle gerçekleşen zirvede rekabet, regülasyon ve tüketici deneyimi odağında e-ticaretin geleceği masaya yatırıldı.

“E-ticaret de yapay zekâ dönüşümünden payını alacak”
İstanbul Ekonomik Araştırmalar Derneği (IEAD) Başkanı Prof. Dr. Mehmet Hüseyin Bilgin, teknolojideki hızlı ilerleme ve tüketim alışkanlıklarındaki değişimin e-ticaretin yükselişinde iki ana dinamik olduğunu söyledi. Bilgin, “1980’lerde başlayan ve 2000’lerde hızlanan teknolojik gelişmeler, yapay zekâ ile bambaşka bir aşamaya ulaştı. Yapay zekânın boyutunu, zamanını ve etkisini henüz öngöremesek de çalışma biçimlerinden eğitime kadar pek çok alanı derinden etkilemesi muhtemel. E-ticaret de bu dönüşümden payını alacak ve adeta bir devrim yaşayacak” dedi.

Aldatıcı reklamlara ‘yapay zekâ’ denetimi
Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürü Avni Dilber, yapay zekâ destekli aldatıcı reklam ve haksız ticari uygulamalara karşı yeni düzenlemeler planladıklarını açıkladı. Yıllık 1 milyona yakın şikayet aldıklarını belirten Dilber, bu yoğunlukla başa çıkmak için denetim süreçlerinde yapay zekâ kullanımının kaçınılmaz olduğunu söyledi. Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürü Adem Başar ise, dijitalleşmenin devletleri ticarete daha fazla müdahil olmaya ittiğini vurguladı. Başar, e-ticaret düzenlemesiyle ihracata odaklandıklarını ve 2025 hedefinin Türkiye’nin üretim gücünü dış pazarlara daha etkin şekilde taşımak olduğunu belirtti.

“İnsanlık tarihinin en büyük dönüştürücü gücü yapay zekâ”
Rekabet Kurumu Başkan Yardımcısı Doç. Dr. Hakan Bilir, yapay zekânın ekonomik dengeleri ve küresel rekabeti yeniden şekillendirdiğini belirtti. Bilir, yapay zekânın günümüzde hiçbir kurumun görmezden gelemeyeceği kadar önemli bir konu olduğuna dikkat çekerek ileri ekonomilerde kar-yatırım bağıntısının kopması gibi büyük sorunların temel nedenlerinin “finansallaşma” ve “tekelleşme” olduğunu, yapay zekânın bu tekelleşme eğilimini daha da derinleştirdiğine dikkat çekti.

Küçük ölçekli firmaların önü yapay zekâ ile açıldı
ETİD Başkanı ve PTT AVM CEO’su Hakan Çevikoğlu: Yapay zekâ ile işlerin artık daha hızlı ilerlediğini söyledi. Çevikoğlu, “Yapay zekâ datayı artık daha hızlı işliyor. Kişileştirilmiş alışveriş yapay zekâ ile artık daha hızlı ve odaklı yapılabiliyor. Yapay zekâ öncesine küçük ölçekli şirketlerde bu şekilde değildi. Anadolu’daki firmalarımız bir sürü yapay zekâ alternatifinden ücretli ya da ücretsiz olarak yararlanabiliyor. Bu firmalarımızın yurt dışına satışlarının yapay zekâyla çok hızlanacağını düşünüyoruz.”

Yapay zekâ e-ticaretin ayrılmaz parçası olacak
Trendyol Grubu CEO’su Erdem İnan: E-ticaretin zaman çizelgesinde yapay zekânın daima dönüştürücü bir rol oynadığını söyleyen Trendyol Grubu CEO’su Erdem İnan, “Büyük dil modellerinin gelişmesiyle bu etki daha görünür hale gelse de makine öğrenmesine dayalı çözümlerden aslında uzun zamandır faydalanıyoruz.”

Hepsiburada CEO’su Nilhan Onal Gökçetekin: Yapay zekâ teknolojilerinin ticaretteki dönüştürücü gücüne dikkat çekerek, üretici ve perakendecilerin maliyetlerini düşürmesi, verimliliğini artırması ve küresel rekabet avantajı kazanması için yapay zekâ çözümlerinin önemini vurguladı.

Migros Ticaret AŞ CEO’su Özgür Tort: “Migros 71 yıllık bir şirket. Hep ön planda ve inovasyon tarafında yer aldık. Son yıllarda ise teknolojiyi uygulamaktan öte geliştirme tarafına yönelik ciddi bir strateji değişikliği yaptık.”

Getir CEO’su Batuhan Gültakan: Hızlı teslimat modeliyle Türkiye’nin veri odaklı en büyük teknoloji yatırımlarından birini hayata geçirdiklerini söyledi.

Teknosa CEO’su Sitare Sezgin: Pandemiyle birlikte e-ticaretin dünya genelinde ve Türkiye’de tarihi bir dönüşüm yaşadığını belirterek, tüketici beklentilerindeki kalıcı değişimlere dikkat çekti.

WIDECT CEO’su Enes Yılmaz: Şirketin yapay zekâ altyapısı üzerinde önemli çalışmalar yürüttüğünü açıkladı.

N11 CEO’su Nihal Dindar Akın: Agentic yapay zekâyı temel platform fonksiyonlarına entegre ettiklerini belirtti.

Boyner Büyük Mağazacılık CEO’su Eren Çamurdan: “Yapay zekâyı operasyon verimlilik sağlayan bir araç olmasının yanı sıra müşterilerimizle kurduğumuz bağı derinleştiren, iş süreçlerimizi dönüştüren ve çalışanlarımızın potansiyelini daha etkili bir şekilde ortaya koymalarını sağlayan stratejik bir unsur olarak görüyoruz.”

obilet.com CEO’su Yiğit Gürocak: Yapay zekânın sunduğu fırsatlar kadar risklerine de dikkat çekti.

sahibinden.com CEO’su Burak Ertaş: Yapay zekâya 2018’in ikinci yarısından bu yana yatırım yaptıklarını söyledi.