Hangi bitkisel süt en iyisi?

Süt ürünlerine karşı alerjiniz mi var? Hayvansal ürünleri azaltmak mı istiyorsunuz? Yoksa sadece sütün tadını mı sevmiyorsunuz? Yerine seçebileceğiniz pek çok bitkisel alternatif var. Peki lezzet, besin değeri ve çevresel etki açısından hangi bitkisel sütü tercih etmelisiniz?

The Vegan Chef School'un şefi ve kurucusu Day Radley, bu soruyu yanıtlamanın zor olduğunu söylüyor: "Aynı temel malzemeyi kullansalar bile markalar arasında büyük farklar olabilir."

Hızlı yanıt:

  • Protein açısından en iyisi: Soya veya bezelye
  • Kahve için en iyisi: Yulaf
  • İklim etkisi açısından en iyisi: Soya, yulaf veya bezelye

En düşük kalorili: Badem
Beş yaşından küçükler için kaçınılması gereken: Pirinç

Etikette nelere dikkat etmeli?

Hayvansal süt, iyi bir kalsiyum ve protein kaynağı. Beslenme uzmanı Charlotte Radcliffe, bitkisel süt tükettiğinizde önemli besin maddelerini yeterince aldığınızdan emin olmanız gerektiğini söylüyor. Bunun için kalsiyum, B12 vitamini ve iyot ile zenginleştirilmiş bitki bazlı sütleri tercih etmenizi öneriyor.

Radcliffe, "İnek sütüyle benzer besin değerlerine sahip bitki bazlı bir süt alternatifi arıyorsanız, soya ve bezelye versiyonlarını öneririm" diyor.

Bitki bazlı sütler ultra işlenmiş gıda mı?

Leeds Üniversitesi gıda bilimi ve beslenme fakültesinden Prof. Janet Cade, "Bitki bazlı 'sütlerin' %90'ından fazlası, normal yemek pişirmede kullanılmayan gıda bileşenleri ve maddelerden (aroma, stabilizatör veya koruyucu maddeler) üretildikleri için ultra işlenmiş olarak kabul edilebilir, ancak bu aslında bir sorun değil" diyor. Bu katkı maddeleri, bitki bazlı sütlerin daha uzun süre dayanmasını ve inek sütüne benzer bir tat hissi vermesini sağlıyor.

Hangi bitki bazlı süt çevre için en iyisi?

York Üniversitesi'nden Food and Climate Change (Gıda ve İklim Değişikliği) kitabının yazarı Sarah Bridle, "İklim değişikliği açısından bakıldığında, herhangi bir bitki bazlı sütün inek sütünden daha iyi olduğunu söyleyebilirim" diyor. Ancak bu çevresel etki, tarım sistemi, nakliye ve işleme yöntemlerine göre değişebiliyor.

2022 tarihli bir çalışma, inek sütünün litre başına 3.7 kilogram sera gazı emisyonu ürettiğini, bu rakamın soya sütü için 0.98 kilogram, badem sütü için 0.66 kilogram ve yulaf sütü için 0.45 kilogram olduğunu hesapladı.

En popüler bitki bazlı sütlerin karşılaştırması

  • Soya sütü: Besin değeri açısından nötr tada sahip bu süt, benzer miktarda protein içerdiği için inek sütünün en iyi alternatifi. Doymuş yağ oranı düşük, sağlıklı bir doymamış yağ kaynağı. Ancak, soya fasulyesinin Amazon'da ormansızlaşmaya neden olması nedeniyle kötü bir üne sahiptir.
  • Yulaf sütü: Çok kremsidir, bu nedenle kahve gibi sıcak içeceklerde çok iyi sonuç verir. Protein açısından zayıftır ve genellikle diğer alternatiflere göre daha kalorilidir.
  • Badem sütü: Tadı fındık gibidir, ancak yoğunluğu içerdiği fındık oranına göre değişebilir. Kalori, doymuş yağ ve protein açısından düşük. Bademler, büyümek için çok fazla suya ihtiyaç duyabiliyor.
  • Pirinç sütü: Tatlı ve ince olabilir; besin değeri açısından yüksek puan almıyor. Doymuş yağ ve protein içeriği düşük.
  • Bezelye sütü: Sarı bezelyeden elde edilmiştir, kremsi ve hafif tatlı bir tada sahiptir. Doymuş yağ oranı düşüktür ve çevresel ayak izi de düşüktür.

Sonuç

İnek sütüne alternatif olarak kullanılan bitkisel sütlerin her birinin kendi avantajları ve dezavantajları vardır. Seçim yaparken besin değerlerini, kalori miktarını ve çevresel etkileri dikkate almak önemlidir.