1. yüzyılın ortalarından itibaren İngiliz Hindistanı’nın kuzeybatı sınır bölgeleri, sömürge yönetimi açısından önemli bir güvenlik meselesi haline geldi. Bugünkü Pakistan’ın Hayber Pahtunhva bölgesine ve Afganistan sınırına yakın dağlık alanlara yayılan bu coğrafya, İngilizlerin doğrudan ve kesintisiz bir kontrol kurmakta zorlandığı bir bölgeydi. Yerel kabilelerin güçlü toplumsal yapıları, dağlık arazinin askerî operasyonları zorlaştırması ve Afganistan ile olan tarihsel bağlantılar, bölgeyi İngiliz İmparatorluğu açısından hassas bir sınır alanına dönüştürmüştü. İngilizler, özellikle

1857 Hint Ayaklanması

sonrasında Hindistan’daki Müslüman toplulukların ve dinî ağların sömürge yönetimine karşı potansiyel bir tehdit oluşturabileceği düşüncesine daha fazla önem vermeye başlamıştı.

Hindustani Fanatics olarak adlandırılan grupların tarihsel kökenleri büyük ölçüde 1857’deki geniş kapsamlı ayaklanmanın ardından yaşanan gelişmelerle bağlantılıydı. İngilizlerin

“Sepoy Mutiny”

olarak tanımladığı, Hint tarih yazımında ise genellikle 1857 Ayaklanması veya Birinci Bağımsızlık Savaşı olarak anılan olayların bastırılmasından sonra çok sayıda kişi İngiliz yönetiminin baskısıyla karşı karşıya kaldı. Askerler, dinî liderler, yerel yöneticiler ve ayaklanmaya katıldığı düşünülen kişiler tutuklandı, idam edildi veya sürgüne gönderildi. Bu baskı ortamından kaçan bazı kişilerin, Kuzey-Batı Sınır Bölgesi’ndeki daha ulaşılması zor alanlara yöneldiği bilinmektedir.

Bu kişiler arasında, özellikle Hindistan’ın farklı bölgelerinden gelen Müslümanların sınır bölgelerinde oluşturduğu topluluklar İngilizlerin dikkatini çekmeye başladı. İngiliz belgelerinde “Hindustani” ifadesi, çoğu zaman yerel Peştun veya Afgan topluluklarından farklı olarak Hindistan’ın iç bölgelerinden gelen Müslümanları belirtmek için kullanılıyordu. “Fanatics” kelimesi ise İngiliz yönetiminin bu grupların dinî motivasyonlarını ve silahlı direniş eğilimlerini tanımlamak için kullandığı bir kavramdı. Dolayısıyla “Hindustani Fanatics” ifadesi, modern anlamda resmî ve tek bir örgütün adı olarak görülmemelidir. Terim, İngilizlerin farklı zamanlarda ve farklı bağlamlarda birbirine benzer özellikler taşıyan çeşitli gruplar için kullandığı bir güvenlik kategorisiydi.

Bu grupların en çok ilişkilendirildiği coğrafî merkezlerden biri,

Sitana

olarak bilinen bölgeydi. Sınır bölgelerindeki bu yerleşim ve çevresindeki alanlar, İngiliz sömürge yönetimine karşı faaliyet gösteren bazı dinî ve silahlı gruplar için önemli bir merkez haline gelmişti. İngiliz yönetimi, Sitana ve çevresindeki grupları yalnızca yerel güvenlik açısından değil, Hindistan’ın tamamındaki siyasî istikrar açısından da değerlendirmekteydi. Çünkü bu bölgedeki kişilerin İngiliz kontrolündeki topraklara geçerek saldırılar düzenleyebileceği veya yeni bir ayaklanma için destek sağlayabileceği düşünülüyordu.

Hindustani Fanatics’in ortaya çıkışında, Seyyid Ahmed Birelvî’nin düşünsel ve siyasî mirasının da önemli bir etkisi bulunmaktadır.

  1. yüzyılın ilk yarısında yaşayan Seyyid Ahmed Birelvî, Kuzey Hindistan’daki dinî reform hareketlerinin ve siyasî aktivizmin önde gelen isimlerinden biri olmuştu. Onun liderliğinde gelişen hareket, İslâm toplumunun dinî olarak yenilenmesini ve dış hâkimiyete karşı siyasî mücadele yürütülmesini savunuyordu. Seyyid Ahmed’in hayatı İngiliz sömürge yönetiminin tam anlamıyla yerleşmesinden önce sona ermiş olsa da onun takipçileri ve oluşturduğu düşünsel ağ, daha sonraki dönemlerde İngiliz yönetimine karşı faaliyet gösteren gruplar üzerinde etkili oldu.

Hindistan’da İngilizler’e ve Sihler’e karşı verilen mücadelede önemli rol oynayan Tarîkat-ı Muhammediyye hareketinin kurucusu mühacit imam Seyyid Ahmed Birelvî (temsilî).

Seyyid Ahmed Birelvî’nin hareketi, İngiliz belgelerinde daha sonra ortaya çıkan “Wahhabi” hareketleriyle de ilişkilendirilmiştir. Ancak bu tanımlama da tarihsel açıdan tartışmalıdır. İngiliz sömürge yetkilileri, Güney Asya’daki çeşitli dinî reform hareketlerini ve İngiliz karşıtı grupları bazen geniş ve genelleyici biçimde “Wahhabi” olarak adlandırmıştır. Günümüz tarih araştırmalarında ise Güney Asya’daki bu hareketlerin her birini doğrudan Arabistan’daki Vahhabilik ile aynı kabul etmenin tarihsel olarak doğru olmadığı belirtilmektedir.

Bu nedenle Hindustani Fanatics’in dinî düşüncesini açıklarken İngilizlerin kullandığı kategorileri olduğu gibi benimsemek yerine, dönemin Güney Asya’daki dinî ve siyasî çeşitliliğini dikkate almak gerekir.

İngilizlerin “Hindustani Fanatics” olarak tanımladığı grupların bazıları, İngiliz sömürge yönetimine karşı silahlı mücadeleyi meşru bir direniş yöntemi olarak görmekteydi.

Ancak bu grupların tamamının aynı siyasî hedeflere, aynı örgütsel yapıya veya aynı stratejiye sahip olduğunu söylemek mümkün değildir. Bazıları daha geniş kapsamlı bir İngiliz karşıtı mücadele yürütmeyi hedeflerken, bazı gruplar yerel düzeydeki çatışmalara odaklanıyordu. Aynı şekilde bu grupların yerel Peştun kabileleriyle ilişkileri de her zaman sabit değildi. Bazı dönemlerde iş birliği yapılırken, bazı dönemlerde çıkar ve nüfuz çatışmaları yaşanabiliyordu.

İngiliz sömürge yönetimi açısından bu grupların en önemli özelliği, sınırın iki tarafındaki hareketlilik kapasitesiydi. Britanya Hindistanı ile Afganistan arasındaki sınır, o dönemde yalnızca siyasî bir çizgi değildi. Bölgedeki topluluklar için ticarî, akrabalık, dinî ve kültürel bağlar sınırın her iki tarafında devam ediyordu. Bu nedenle İngiliz yönetimi, Hindistan’ın iç bölgelerinden gelen bir kişinin sınır bölgesinde faaliyet göstermesini yalnızca yerel bir güvenlik olayı olarak değerlendirmiyordu. Böyle bir durum, İngiliz karşıtı kişilerin sınırın ötesinde güvenli alan bulabileceği ve buradan tekrar İngiliz topraklarına dönebileceği anlamına geliyordu.

İngilizlerin “Hindustani Fanatics” olarak tanımladığı grupların bazıları, İngiliz sömürge yönetimine karşı silahlı mücadeleyi meşru bir direniş yöntemi olarak görmekteydi.

Hindustani Fanatics’in faaliyetleri, İngilizlerin Kuzey-Batı Sınır Politikası üzerinde de etkili oldu.

İngiliz yönetimi bölgede iki temel strateji arasında uzun süre tartışma yürüttü. Bunlardan biri, sınırın mümkün olduğunca uzaktan kontrol edilmesini ve kabile bölgelerine doğrudan müdahaleden kaçınılmasını savunan “close border”

yaklaşımıydı. Diğeri ise İngiliz askerî ve idarî varlığının sınırın ötesine doğru genişletilmesini savunan “forward policy”

yaklaşımıydı. Hindustani Fanatics gibi grupların faaliyetleri, daha müdahaleci güvenlik politikalarını savunanların görüşlerini güçlendiren unsurlardan biri oldu.

İngiliz ordusu zaman zaman bu grupların bulunduğu düşünülen bölgelere askerî operasyonlar düzenledi. Ancak dağlık coğrafya ve yerel toplumsal yapı nedeniyle operasyonların sonuçları her zaman kalıcı olmadı. İngiliz birlikleri bir bölgeye askerî güç kullanarak ulaşabilse bile, bu birliklerin sürekli olarak bölgede kalması büyük lojistik maliyet gerektiriyordu. Gruplar ise daha hareketli ve yerel koşullara daha uyumlu oldukları için askerî baskı karşısında başka bölgelere çekilebiliyorlardı. Bu durum, sınır savaşlarının klasik devletler arası savaşlardan farklı bir karakter taşımasına neden oluyordu.

İngilizler için Hindustani Fanatics yalnızca askerî bir sorun değildi. Aynı zamanda bir istihbarat ve iletişim sorunuydu.

Sömürge yönetimi, grupların hangi kişilerden oluştuğunu, finansman kaynaklarını, dinî liderlerle bağlantılarını ve Hindistan’ın iç bölgelerindeki destek ağlarını araştırmaya çalışıyordu. Özellikle 1857’den sonra İngilizler, Müslüman dinî çevrelerin siyasî faaliyetlerini daha dikkatli takip etmeye başlamıştı. Camiler, medreseler, hac yolculukları ve ticari ağlar, İngiliz yetkilileri açısından yalnızca dinî veya sosyal faaliyet alanları olarak değil, potansiyel siyasî iletişim kanalları olarak da görülüyordu.

Bu yaklaşımın önemli sonuçlarından biri, dinî hareketlerin güvenlik tehdidi olarak algılanmasıydı.

İngiliz sömürge yönetimi, silahlı direnişe katılan kişiler ile sadece dinî eğitim veren veya siyasî fikirler ifade eden kişileri her zaman açık biçimde birbirinden ayırmadı.

Bazı durumlarda geniş dinî ağlar, potansiyel ayaklanma kaynağı olarak değerlendirildi. Bu nedenle Hindustani Fanatics meselesi, sömürge yönetiminin güvenlik politikalarının toplumun daha geniş kesimlerine nasıl yayıldığını gösteren bir örnek olarak da önem taşımaktadır.

Hindustani Fanatics’in faaliyetleri konusunda İngiliz belgelerinde kullanılan dil, dönemin sömürgeci bakış açısını açık biçimde yansıtmaktadır. “Fanatic” kavramı, grupların siyasî amaçlarını veya sömürge karşıtı motivasyonlarını geri plana iterek onları irrasyonel ve yalnızca dinî dürtülerle hareket eden kişiler gibi göstermektedir. Bu dil, İngiliz yönetiminin kendi askerî operasyonlarını meşrulaştırmasına da yardımcı olmuştur. Bir grubu “siyasî muhalif” veya “sömürge karşıtı direnişçi” olarak tanımlamak yerine “fanatik” olarak nitelendirmek, sömürge yönetiminin bu gruplara yönelik sert politikalarını daha kolay savunmasını sağlamıştır.

Bu hareketlerin ortaya çıktığı dönemde Hindistan toplumunun siyasî yapısı son derece karmaşıktı. İngiliz yönetimine karşı çıkan herkes aynı Hindistan fikrine sahip değildi. Modern ulusal devlet anlayışı, farklı topluluklar arasında henüz tam olarak ortak bir siyasî kimlik oluşturmamıştı. Dinî kimlikler, bölgesel bağlar, kabile ilişkileri ve geleneksel otorite yapıları siyasî davranışları belirlemeye devam ediyordu. Bu nedenle Hindustani Fanatics’in faaliyetlerini doğrudan 20. yüzyıldaki modern Hindistan milliyetçiliğiyle özdeşleştirmek doğru değildir.

Bunun yerine bu gruplar, sömürgecilik öncesi siyasî gelenekler ile modern anti-sömürgeci hareketler arasındaki geçiş döneminin ürünleri olarak değerlendirilebilir. Bir yandan dinî liderlik ve geleneksel toplumsal ağlar üzerinden hareket ediyor, diğer yandan dünyanın farklı bölgelerindeki siyasî gelişmeleri takip ederek İngiliz İmparatorluğu’nun küresel yapısına karşı bir konum almaya çalışıyorlardı. Bu nedenle hareketin siyasî dili modern milliyetçilikten farklı olsa da İngiliz sömürgeciliğine karşı açık bir muhalefet unsuru taşıdığı görülmektedir.

Hindustani Fanatics’in en önemli özelliklerinden biri, Güney Asya’daki sömürgecilik karşıtı direnişin uluslararası niteliğini göstermesidir. İngiliz Hindistanı’nda yaşanan gelişmeler, yalnızca alt kıtanın sınırları içinde değerlendirilemezdi. Afganistan’daki siyasî gelişmeler, Orta Asya’daki güç dengeleri, Osmanlı Devleti’nin durumu ve genel olarak İslâm dünyasındaki tartışmalar, Hindistan’daki Müslüman toplulukların siyasî düşünceleri üzerinde etkili olabiliyordu. İngilizler de bu nedenle Hindistan’daki güvenlik meselelerini küresel imparatorluklarının diğer bölgelerinden bağımsız düşünmüyordu.

Bu uluslararası boyut, özellikle İngiliz-Rus rekabeti bağlamında önem kazandı. 19. yüzyıl boyunca İngiliz İmparatorluğu ile Rusya arasında Orta Asya üzerinde yoğun bir rekabet yaşandı. İngilizler, Rusya’nın güneye doğru ilerleyerek Afganistan üzerinden Hindistan’ı tehdit edebileceğinden endişe ediyordu. Bu nedenle Kuzey-Batı Sınır Bölgesi’ndeki her siyasî hareket, yalnızca yerel bir sorun olarak görülmüyor, daha geniş jeopolitik riskler çerçevesinde değerlendiriliyordu. Hindustani Fanatics’in varlığı da İngilizlerin bu stratejik endişelerini artıran unsurlardan biriydi.

İngiliz yönetimi bu gruplara karşı mücadele ederken yalnızca askerî yöntemlere başvurmadı. Yerel kabile liderleriyle anlaşmalar yapılması, bazı gruplara mali destek verilmesi ve bölgesel rekabetlerin kullanılması gibi siyasî yöntemler de uygulandı.

Sömürge yönetiminin sınır politikası çoğu zaman askerî güç ile yerel ittifakların bir arada kullanılması üzerine kuruluydu. İngilizler, bölgedeki bütün kabileleri doğrudan yönetmek yerine bazı topluluklarla anlaşarak diğer grupları dengelemeye çalışıyordu.

Bu politika, kısa vadede bazı güvenlik sorunlarını çözse de uzun vadede bölgedeki siyasî yapının daha karmaşık hale gelmesine yol açtı. İngilizlerin bazı kabileleri desteklemesi veya bazı grupları cezalandırması, yerel güç dengelerini etkiledi. Hindustani Fanatics olarak adlandırılan grupların bazı dönemlerde yerel topluluklar arasında destek bulması, İngiliz karşıtlığının yalnızca dışarıdan gelen kişilerle sınırlı olmadığını göstermektedir. Ancak yerel destek her zaman sürekli değildi ve farklı kabilelerin siyasî çıkarları değişkenlik gösteriyordu.

Hindustani Fanatics meselesi aynı zamanda sömürgeci istihbarat üretiminin nasıl işlediğini anlamak açısından da önemlidir. İngilizler, bölge hakkında raporlar hazırlarken grupları sınıflandırmaya çalışıyor, liderlerin isimlerini kaydediyor ve faaliyet alanlarını haritalandırıyordu. Ancak bu bilgilerin bir kısmı yerel muhbirlerden, askerî raporlardan ve ikinci el anlatılardan oluşuyordu. Bu nedenle sömürge belgelerinde yer alan bütün bilgileri mutlak gerçek olarak kabul etmek mümkün değildir. Tarihçiler, bu belgeleri değerlendirirken hem belge üreticisinin siyasî konumunu hem de kullanılan dili dikkate almak zorundadır.

Özellikle “fanatic” kavramı, tarihsel kaynak eleştirisi açısından önemli bir örnektir. Bir İngiliz askerî raporunda “fanatik” olarak tanımlanan kişi, başka bir kaynağın bakış açısından dinî bir lider, yerel savaşçı veya sömürge karşıtı bir aktör olabilir. Terimlerin farklı siyasî anlamları, tarihsel olayların yorumunu doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle Hindustani Fanatics’i incelerken isimlendirme meselesi yalnızca dilsel bir sorun değildir. Aynı zamanda tarihsel gücün, bilgi üretiminin ve siyasî otoritenin nasıl işlediğiyle ilgili bir konudur.

Grubun faaliyetleriyle ilgili tartışmalar, Hindistan’daki Müslüman toplumun İngiliz yönetimiyle ilişkileri açısından da önem taşımaktadır.

İngilizler, 1857 sonrasında Müslümanları bir süre boyunca daha yüksek düzeyde siyasî şüpheyle değerlendirmiştir. Bunun nedeni, ayaklanma sırasında eski Babür yönetimi ve bazı Müslüman askerî-siyasî unsurların öne çıkmış olmasıydı. Ancak Hindistan’daki Müslüman toplum hiçbir zaman tek bir siyasî tutuma sahip olmamıştır. Bazı Müslüman liderler İngiliz yönetimine karşı mücadele ederken, bazıları İngilizlerle iş birliği yapmış veya siyasî reform yolunu tercih etmiştir.

Dolayısıyla Hindustani Fanatics’in faaliyetleri bütün Hindistan Müslümanlarının siyasî tavrını temsil etmiyordu. Benzer biçimde İngiliz karşıtı silahlı mücadele de Hindistan’daki bütün Müslüman toplum tarafından desteklenmemiştir. Bu ayrım, tarihsel değerlendirme açısından önemlidir. Sömürge yönetimi bazen belirli grupların faaliyetlerinden yola çıkarak daha geniş toplulukları güvenlik tehdidi olarak değerlendirmiştir. Ancak tarihsel gerçeklik, çok daha çeşitli siyasî tutumlar içermektedir.

Hindustani Fanatics’in faaliyet gösterdiği bölgelerde dinî eğitim kurumları da önemli bir sosyal rol oynuyordu. Medreseler, yalnızca dinî bilgi verilen yerler değildi. Aynı zamanda öğrencilerin, âlimlerin ve gezginlerin buluştuğu sosyal ağların parçasıydı. Bu ağlar farklı bölgeler arasında bilgi ve fikir dolaşımını sağlıyordu. İngiliz yönetiminin bu ağlara yönelik ilgisi, dinî eğitimin siyasî etkisinden duyduğu kaygıyla bağlantılıydı.

Ancak medreseleri veya dinî ağları otomatik olarak silahlı direniş merkezleri olarak görmek doğru değildir. Çoğu dinî kurum eğitim ve sosyal hizmet alanında faaliyet gösteriyordu. Bununla birlikte, bazı kişiler bu ağlardan siyasî iletişim amacıyla yararlanabiliyordu. Dolayısıyla sömürge dönemindeki dinî kurumların rolünü değerlendirirken genel bir suçlama veya romantik bir idealizasyon yerine, her kurumun ve kişinin faaliyetini kendi bağlamı içinde incelemek gerekmektedir.

Hindustani Fanatics’in tarihsel mirası, daha sonraki dönemlerde sınır bölgelerinde ortaya çıkan siyasî hareketlerle karşılaştırılmıştır. Ancak bu tür karşılaştırmalar yapılırken dönemsel farklılıklara dikkat edilmelidir. 19. yüzyıldaki dinî ve siyasî hareketlerin doğrudan günümüzdeki silahlı örgütlerle aynı kabul edilmesi tarihsel açıdan yanıltıcı olabilir. Siyasî hedefler, teknolojik koşullar, devlet yapıları ve uluslararası sistem zaman içerisinde önemli ölçüde değişmiştir.

Buna rağmen İngilizlerin Hindustani Fanatics’e yönelik geliştirdiği güvenlik yaklaşımı, modern güvenlik tartışmalarında bazı benzerlikler taşımaktadır. Sınır bölgelerinde faaliyet gösteren, merkezi olmayan yapıya sahip ve dinî motivasyon taşıyan gruplar, devletlerin güvenlik politikalarında uzun süre önemli bir mesele olmuştur. İngilizlerin bu grupları anlamak için geliştirdiği istihbarat yöntemleri ve kullandığı askerî stratejiler, daha sonraki sömürge ve sınır güvenliği uygulamalarını da etkilemiştir.

Hindustani Fanatics’in tarihi, aynı zamanda sömürgecilik ve şiddet arasındaki ilişkinin tek yönlü olmadığını göstermektedir. İngiliz yönetimi, sömürge düzenini korumak için askerî operasyonlar, cezalandırma yöntemleri ve geniş çaplı güvenlik politikaları uygulamıştır. Buna karşılık bazı gruplar da silahlı direniş yöntemlerini benimsemiştir. Bu karşılıklı şiddet ortamı, bölgedeki toplumların günlük yaşamını doğrudan etkilemiştir. Tarihsel olayları değerlendirirken yalnızca bir tarafın şiddetini öne çıkarmak, dönemin karmaşık yapısını tam olarak açıklamak için yeterli değildir.

Tarafsız bir tarihsel yaklaşım, hem İngiliz sömürgeciliğinin baskıcı yapısını hem de silahlı grupların yöntemlerini eleştirel biçimde incelemelidir. İngiliz yönetiminin “fanatik” tanımı, sömürgeci siyasî dilin bir ürünü olarak görülmelidir. Ancak bu eleştiri, grupların silahlı faaliyetlerinin ve kendi ideolojik hedeflerinin görmezden gelinmesi anlamına gelmemelidir. Tarihsel nesnellik, bütün aktörleri kendi bağlamları içerisinde değerlendirmeyi gerektirir.

Hindustani Fanatics’in ortaya çıkışı, modern devlet sınırlarının geleneksel toplumlar üzerindeki etkisini de göstermektedir. İngilizler, Hindistan’ın kuzeybatısında belirli ve kontrol edilebilir bir sınır oluşturmaya çalışırken bölgedeki toplulukların tarihsel hareketliliğiyle karşı karşıya kalmıştır. Kabileler, aileler ve dinî gruplar yüzyıllardır farklı bölgeler arasında hareket ediyordu. Sömürge yönetiminin sınır kontrolü, bu geleneksel hareketlilik biçimlerini sınırlamaya çalışmıştır. Bu nedenle bazı direniş faaliyetleri aynı zamanda merkezî devlet kontrolüne karşı yerel hareket özgürlüğünün korunması olarak da görülebilir.

Bu durum, Hindustani Fanatics’i yalnızca dinî bir hareket veya yalnızca siyasî bir örgüt olarak tanımlamanın yetersiz olduğunu göstermektedir. Hareketle ilişkilendirilen gruplar arasında dinî inançlar, sömürge karşıtlığı, yerel siyasî çıkarlar ve sınır toplumlarının geleneksel yaşam biçimleri iç içe geçmiştir. Her grup ve her lider farklı motivasyonlara sahip olabilmiştir. Bu nedenle terimin geniş ve belirsiz yapısı, modern tarih araştırmalarında dikkatli kullanılmasını zorunlu kılmaktadır.

Hindistan’ın bağımsızlık tarihine bakıldığında, Hindustani Fanatics genellikle Mahatma Gandhi, Jawaharlal Nehru, Muhammed Ali Cinnah veya Subhas Chandra Bose gibi büyük siyasî figürlerin gölgesinde kalmaktadır. Ancak bağımsızlık mücadelelerinin tarihi yalnızca tanınmış liderlerden oluşmaz. Yerel gruplar, dinî ağlar, sınır toplulukları ve adı bilinmeyen kişiler de sömürgecilik karşıtı atmosferin oluşmasına katkıda bulunmuştur. Hindustani Fanatics meselesi, bu daha az bilinen tarihsel aktörleri anlamak açısından önemlidir.

Ayrıca bu tarih, Hindistan’ın bağımsızlık mücadelesinin tek bir çizgide ilerlemediğini göstermektedir. Bazı aktörler anayasal reform talep etmiş, bazıları silahlı mücadeleyi seçmiş, bazıları sivil itaatsizliği savunmuş ve bazıları ise uluslararası ittifaklar kurmaya çalışmıştır. Hindustani Fanatics ile ilişkilendirilen gruplar, bu geniş siyasî çeşitlilik içerisinde sınır bölgelerinde ortaya çıkan silahlı ve dinî-siyasî direniş biçimlerinden birini temsil etmektedir.