İsrail'in 13 Haziran'da İran'a saldırmasının ardından, küresel enerji naklinde önemli bir yere sahip Hürmüz Boğazı'nın kapanması ihtimali piyasalarda endişeye yol açtı. Hürmüz Boğazı, Orta Doğu'daki petrol üreticisi ülkelerin Asya, Avrupa, Kuzey Amerika ve ötesine ikmal yaptığı kritik bir güzergâh. Aynı zamanda on yıllardır süregelen bölgesel gerilimlerin de merkezi.

Hürmüz Boğazı Nerede, Büyüklüğü Ne?

İran ile Umman sınırlarını ayıran boğaz, Umman Körfezi ve Basra Körfezi arasında yer alıyor. Boğazın en dar noktasında genişlik 33 kilometreye ulaşırken, su kanalı, iki yöne de 3 kilometrelik bir nakliye rotasını kapsıyor.

Neden Önemli?

Küresel petrol tüketiminin yaklaşık beşte birinin Hürmüz Boğazı'ndan taşındığı hesaplanıyor. İkmal edilen ham petrolün büyük bir bölümü Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü'nü (OPEC) oluşturan Suudi Arabistan, BAE, Kuveyt ve İran'dan ihraç edilerek başka ülkelere ulaştırılıyor. Dünyanın en büyük LNG ihracatını yapan Katar'ın ürettiği sıvılaştırılmış doğal gazın da neredeyse tamamı bu güzergâhtan geçiyor.

Hürmüz Boğazı'nın Kapatılmasının Sonuçları

İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatması durumunda dünya genelindeki petrol akışının yüzde 20'sinin etkilenebileceği belirtiliyor. JP Morgan Haziran ayında yayımladığı bir notta, Hürmüz Boğazı'nın kapatılması halinde petrol fiyatlarının varil başına 120-130 dolar seviyesine yükselebileceği uyarısında bulundu. Prof. Dr. Aykut Lenger, Hürmüz Boğazı'nın kapatılması ihtimalinin bile şimdiden petrol fiyatı üzerinde baskı oluşturduğunu belirtiyor. İran, İsrail'in saldırısının ardından, petrol arzında sorun olmadığını açıkladı.

Geçmişte Hürmüz Boğazı'nda Yaşanan Olaylar

Hürmüz Boğazı, ABD ve İran'ın taraf olduğu pek çok tarihi olaya sahne oldu. 1988'de ABD savaş gemisi USS Vincennes bir İran yolcu uçağını düşürdü ve 290 kişi yaşamını yitirdi. 2008'de İran'a ait teknelerin boğazdaki üç ABD savaş gemisine yaklaşarak taciz ettiği öne sürüldü. İran yönetimi, Hürmüz Boğazı'nı bloke etme tehdidinde bulunduğu olaylar da yaşandı.

Sonuç olarak Hürmüz Boğazı, bölgedeki gerilimler ve enerji akışı açısından kritik bir öneme sahip olmaya devam ediyor.