Suriye'de yeni yönetim ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasında patlak veren çatışmalarda, SDG kontrol altında tuttuğu bölgelerin çoğunu Arap aşiretlerin Şam hükümetinin tarafına geçmesiyle kaybetmekte ve dağılma noktasına gelmiştir. Suriye'nin geçici hükümeti ile SDG arasında ateşkes anlaşması imzalanırken, Şam ordusunun SDG'nin kontrolündeki kentleri tam abluka altına aldığı, elektrik ve su kaynaklarının kesildiği ve bölgeye gıda yardımının sağlanamadığı bildirilmektedir.

Ateşkeste 4. Gün
SDG, IŞİD’lilerin tutulduğu hapishaneden çekilmiştir. Şam ordusunun ablukaya aldığı iddia edilen ve Kürtlerin yoğunlukta yaşadığı Kobani kentinde, temel insani gereksinimlerin karşılanamaması nedeniyle en az 5 çocuğun dondurucu soğuktan hayatını kaybettiği öne sürülmektedir. İnsan Hakları Derneği (İHD) Merkezi Çocuk Hakları Komisyonu, çocukların yaşamını yitirmesiyle ilgili yaptığı açıklamada, "Çocuklar savaşın tarafı değildir" diyerek acil harekete geçme çağrısı yapmıştır.

Komisyon, "Çocuklar için barışa acil çağrı" başlıklı yazılı açıklamasında, "Kobane başta olmak üzere Rojava’nın birçok yerleşiminde süren çatışmalı ortam ve altyapının tahrip edilmesi, çocukların temel haklarına erişimini fiilen ortadan kaldırmıştır. Elektrik, su ve iletişim hizmetlerinin kesilmesi; çocukların gıdaya, eğitime ve güvenli barınmaya erişimini imkânsız hale getirmektedir. Bu koşullar altında çocukların yaşam, hayatta kalma ve gelişme hakkı ciddi biçimde tehdit altındadır." ifadelerine yer vermiştir.

Heyva Sor a Kurd ve SOHR’un sahadan gelen sağlık merkezi ve hastane verilerine dayanan bilgilerine göre, yakıt, elektrik, temiz su ve sağlık hizmetlerine erişimin engellenmesi sonucu en az 5 çocuk yaşamını yitirmiştir. SOHR, Kobane’de sağlık sisteminin çökme noktasına geldiğini, bebek maması ve temel ilaçların tükendiğini, sık elektrik kesintileri ve oksijen yetersizliği nedeniyle yenidoğan ölümleri yaşandığını raporlamıştır.

Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’nin 6. maddesi, her çocuğun yaşama ve gelişme hakkını güvence altına almaktadır. Aynı sözleşmenin 24, 27 ve 28. maddeleri ise çocukların sağlık, yeterli beslenme, uygun yaşam koşulları ve eğitim hakkını açık biçimde tanımlamaktadır. Rojava’da bugün yaşananlar, bu hakların tamamının eş zamanlı ve sistematik biçimde ihlal edildiğini göstermektedir.

Savaşlarda okulların ve çocukların hedef olmadığını hatırlatıyoruz, eğitim hakkının ihlali tek tek çocukları etkilediği gibi toplumun tamamının bugününü ve geleceğini de etkilemektedir. Gıdaya ve temiz suya erişimin engellenmesi, çocukları kalıcı sağlık sorunlarıyla karşı karşıya bırakmakta; güvenli barınma koşullarının ortadan kalkması ise çocukları şiddete, ihmale, istismara ve zorunlu göçe açık hale getirmektedir. Uluslararası insancıl hukuk ve çocuk hakları hukuku, çatışma koşullarında çocukların özel olarak korunması gerektiğini belirtmektedir. Ancak Rojava’da çocuklar, tarafı olmadıkları bir çatışmanın bedelini ödemeye zorlanmaktadır. Çocukların temel haklarının ihlali, hiçbir askeri, siyasi ya da güvenlik gerekçesiyle meşrulaştırılamaz.

İnsan Hakları Derneği olarak bir kez daha hatırlatıyoruz: Çocuklar savaşın tarafı değildir. Rojava’da çocuklara yönelik devam eden bu çok boyutlu hak ihlallerine derhal son verilmeli; çocukların yaşam hakkı, eğitime erişimi, gıdaya ve güvenli barınmaya ulaşması acilen güvence altına alınmalıdır. Tüm sorumluları acil harekete geçmeye çağırıyoruz.