Türkiye’nin en çok un ih­racatı gerçekleştirdiği Irak’ta, uygulanan ülke içi geçiş krizi nedeniyle ihracat­çılar zorlu bir dönemden geçiyor.

Un ihracatının üçte birinin Irak’a yapıldığını anlatan Türkiye Un Sanayicileri Federasyonu’nun (TUSAF) yeni Başkanı Mesut Çakmak DÜNYA’ya yaptığı açıklamada Kuzey kı­sımdaki Irak Yönetimi ve Güney kısımdaki Merkezi Irak Yönetimi arasındaki geri­limden dolayı ülke içi Musul Kontrol Noktasından geçişin yapılamadığı ve 15 gündür Güney Irak tarafı­na ihracat gerçekleştiri­lemediğini söyledi.

Kuzey bölgeden Güney bölgeye sade­ce inşaat malzemeleri ve dev­let alımları konusunda geçişlerle­rin gerçekleştiği bilgisini veren Çakmak, bugünlerde Ankara’ya gelmesi beklenen Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani’nin ziyaretinin önemli bir fırsat olduğunu ve Türk ihracat­çısının yaşadığı sorunların anla­tılarak biran önce çözüm bulun­masını beklediklerini ifade etti.

Şu anki yapı nedeniyle Güney Irak’a ihracatta İran ve Suriye al­ternatiflerini de devreye alama­dıklarını altını çizen Çakmak, “Irak merkezi hükümeti bir süre önce, gümrüklerde yeni düzen­lemelere gitti.

Irak’a giriş yapan ve nihai varış noktası Güney Irak olan ürünlerin, sınır geçişinden itibaren en geç 72 saat içerisinde yeni bir manifesto düzenle­nerek Güney’e ulaştırılması zo­runlu hale geldi. Ayrıca daha ön­ce taşıt başına tek bir manifesto yeterli olurken, Kuzey Irak’ta farklı araçlara yüklenen her taşıt ve hatta her mal kalemi için ayrı manifesto düzenlenmesi zorun­lu oldu. Un sektöründe de ton başına unda 120-123 dolar ver­gi veriyoruz. Zor ve maliyetli ol­masına rağmen son kararlara da uyup bir şekilde ihracat yapıyor­duk. Ama şuanda Güney tarafına ürünlerimizi Musul kapısı ka­patıldığından gönderemiyoruz. Güney Irak’a ürün ihracatı için alternatif yollar arıyoruz. Ama İran üzeri göndermek çok mali­yetli oluyor, Suriye tarafı da hem güvenlik hem de kapıların aktif olmaması nedeniyle şuan için mümkün görünmüyor. Irak’ın iç gümrük prosedürlerinden kay­naklanan bu değişiklikler un sektörü başta olmak üzere ülke ihracatını sekteye uğratıyor” diye konuştu.

Irak’ta Kuzey bölgeden Güney Bölgeye ürün gönderiminde Musul Kontrol Noktasının kapanması konusunun önemini hem Bakanlığına, hem de Tarım Bakanlığı yetkililerine anlattıkla­rını ve rapor sunduklarını bildi­ren Mesut Çakmak, bugünler­de çeşitli temaslarda bulunmak üzere ülkemize gelecek olarak Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani’ye yaşanan sıkıntıların anlatılıp, acilen çözülerek ihracatçılara müjde verilmesini beklediklerini vurguladı.

“Filler tepişir, çimenler ezilir”

TUSAF Başkanı Mesut Çakmak, Kuzey Irak Yönetimi ve Irak Merkezi Hükümeti arasında yaşanan sıkıntılar konusuna “Filler tepişir, çimenler ezilir” yorumu yaparak şunları söyledi; “2024 yılında 3 milyon tonun üzerinde ihracat gerçekleştiren Türk uncuları buğday ithalatına uygulanan kota başta olmak üzere bir önceki yıla göre yüzde 17’lik düşüşe rağmen 1 milyar 160 milyon dolarlık ihracat yaptı. Bu yılda geçen yıla göre ihracatta düşüşler yaşanıyor. İç piyasa talebinin sınırlı olması nedeniyle ihracatın devamlılığı hayati önem taşıyor. Uzun yıllardır un sektöründe dünya lideri olan Türkiye’nin bu konumunu koruyabilmesi için ihracat olmazsa olmazımızdır. Irak’ta en önemli pazarımız. İhracatımızın üçte birini Irak’a yapıyoruz. Geçen yıl Irak’a 1 milyon ton un gönderdik. Şuan mallarımız Kuzey Irak’ta depolarda bekliyor. Güney tarafa geçiremiyoruz. Kuzey tarafın nüfusu 6,5 milyon, Güney tarafın nüfusu yaklaşık 40 milyon, bizim için önemli olan pazar Güney tarafı. Irak’ta un çeşitliliği ve kalitesi bizim unlarımız gibi değil. Şuan Irak halkı hem çeşit olarak hem de kaliteli una ulaşamıyor. Irak’ta Kuzey ve Güney yönetimleri arasındaki gerginlikten dolayı hem Irak halkı hem de Türk ihracatçıları mağdur. Resmen filler tepişiyor, çimenler eziliyor.”