Ancak benzerlikler bununla sınırlı değil. HD 143811(AB)b, Jüpiter’den daha büyük, çok daha sıcak ve tamamen gaz yapılı bir gezegen. Çift yıldızlı bir sistemde bu kadar net biçimde görüntülenebilmesi, astronomlar açısından son derece nadir ve değerli bir başarı olarak değerlendiriliyor.

Çift güneşli gezegenleri gözlemek neden zor?

Exoplanetleri (Güneş Sistemi dışındaki gezegenleri) gözlemlemek başlı başına zor bir süreç. Çift yıldızlı sistemlerde bir gezegen tespit etmek ise neredeyse şans eseri kabul ediliyor. Bugüne kadar milyonlarca yıldız tanımlanmasına rağmen, yalnızca 5 binden biraz fazla exoplanet doğrulanabildi. Bunların da çok küçük bir bölümü iki güneşli sistemlerde yer alıyor ve çok azı doğrudan görüntülenebiliyor.

HD 143811(AB)b, bu istisnai örneklerden biri. Araştırmacılar, Şili’deki Gemini South Teleskobu ile 500 yıldızı inceleyerek gezegen adayını belirledi. Ardından yapılan detaylı analizler ve ölçümlerle, gezegenin varlığı kesinleştirildi. Bulgular bilim dünyasında büyük yankı uyandırdı.

İki güneşli bir dünyada hayat nasıl olurdu?

Bilim insanları, çift yıldızlı sistemlerin yörünge dinamiklerini iyi biliyor. Bu tür sistemlerde iki yıldız, kütle merkezleri etrafında dönerken, gezegenler de iki güneşi birlikte kapsayan tek bir yörüngede hareket ediyor. Yani gezegen, bir güneşten diğerine geçmiyor; her ikisinin çevresinde aynı anda dolanıyor.

Eğer böyle bir gezegende yaşasaydınız, gökyüzünde iki güneşi birden, sık sık gerçekleşen çift tutulmaları ve gün boyunca ışık seviyesinde büyük değişimleri gözlemleyebilirdiniz.

Aşırı sıcak, dev bir gezegen

“Tatooine benzeri” olarak tanımlanan HD 143811(AB)b’nin yüzey sıcaklığı yaklaşık 726 derece Celsius. Bu değer, endüstriyel bir fırının sıcaklığına yakın. Gezegenin kütlesi Jüpiter’in 6,1 katı ve iki yıldızının etrafındaki bir turunu Dünya’ya göre yaklaşık 320 yılda tamamlıyor.

Gezegenin dolandığı iki yıldız da F tipi yıldızlar. Bu yıldızlar, Güneş’ten daha büyük ve daha sıcak yapılarıyla biliniyor.

Kozmik ölçekte çok genç

HD 143811(AB)b aynı zamanda oldukça genç bir gezegen. Astronomlara göre gezegen 13 milyon yıl önce, bağlı olduğu yıldız sistemi ise 21 milyon yıl önce oluştu. Kozmik zaman ölçeğinde bu süreler son derece kısa. Karşılaştırmak gerekirse, Ay’ın yaşı yaklaşık 4,5 milyar yıl.

Bu durum, çift yıldızlı sistemlerde önce yıldızların oluştuğunu, ardından bu yıldızların çevresinde gezegenlerin şekillendiğini gösteren önemli bir ipucu sunuyor.

“Üç gök cisminin birlikte hareketini izlemek heyecan verici”

Araştırmanın başyazarı Jason Wang, bu tür bir sistemi incelemenin bilimsel açıdan son derece heyecan verici olduğunu belirterek şunları söyledi:
“Hem gezegeni hem de çift yıldız sistemini hayal etmek büyüleyici. Bu tür gezegen sistemleri, yıldızların ve gezegenin gökyüzündeki yörüngelerini aynı anda izlememizi sağlıyor. Gelecekte bu sistemi gözlemlemeye devam ederek üç gök cisminin nasıl hareket ettiğini görmek bizi çok heyecanlandırıyor.”

Doğal bir laboratuvar

HD 143811(AB)b, iki güneşli sistemlerde net biçimde konumlandırılmış ender exoplanetlerden biri olduğu için bilim insanları tarafından yakından izlenecek. Bu sistem, çift yıldızlı yörünge modellerinin test edilmesi ve geliştirilmesi için adeta doğal bir laboratuvar işlevi görüyor.