İnsülin direnci nedir, oruç tutarken nelere dikkat etmek gerek?
Kaynak, Getty Images
Haber bilgisi
Yazan, Somaya Nasr
Unvan, BBC News Arapça
25 Şubat 2025
Güncelleme 4 dakika önce
Okuma süresi 7 dk

"İnsülin direnci" basında ve sosyal medyada son yıllarda sıkça duyulan bir terim. Üzerine kitaplar yazıldı, nasıl önleneceğine ya da kontrol edileceğine dair egzersizler ve beslenme biçimleri öneren videolar paylaşıldı. İnsülin direnci, tip 2 diyabet gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Peki nasıl gerçekleşiyor? Semptomları ne? Tedavisi mümkün mü? Oruç tutmak, insülin direncini kontrol altında tutmaya yardımcı olabilir mi?

İnsülin nedir?
Pankreas tarafından üretilen insülin, vücudumuzdaki en önemli hormonlardan biri. Görevi, vücuttaki kan şekeri (glikoz) seviyelerini kontrol altında tutmak. Bunu, vücudumuzun enerji için kullandığı glikozu depolayarak gerçekleştiriyor. Pankreasın az insülin üretmesi ya da vücudun insülini doğru depolayamaması durumunda birçok sağlık sorunu ortaya çıkabiliyor.

İnsülin direnci nedir?
İnsülin direnci, kas, yağ ve karaciğerdeki hücrelerin insüline gerektiği gibi tepki vermemesiyle ortaya çıkan karmaşık bir süreç. Bu durum, hücrelerin kandaki glikozu etkili biçimde kullanmasını ya da depolamasını engelliyor. Böylece pankreas kandaki yüksek glikoz seviyesinin üstesinden gelmek için daha fazla insülin üretiyor. Bu duruma hiperinsülinemi adı veriliyor.

İnsülin direncinin ortaya çıkma sebebi kişiden kişiye değişiyor.
Obezite, özellikle "kötü" kabul edilen karın bölgesi yağı dahil fazla vücut yağı büyük ölçüde insülin direnciyle bağlantılı. Fiziksel hareketsizlik, genetik, kötü beslenme, kronik stres, uyku bozuklukları, bazı sağlık sorunları ve yaşlılık insülin direncine yol açabilir.

Oruç ve insülin direnci
Diyabetle yaşayanların Ramazan'da oruç tutma konusunda dikkatli olmaları gerektiği belirtiliyor. Oruç tutmanın özellikle insülin direnci ve tip 2 diyabet kişilerdeki insülin hassasiyetini iyileştirdiğine işaret eden bilimsel çalışmalar var. Ancak oruç tutarken sağlık durumlarını yönetmek için uzmanlardan rehberlik almak önemlidir.

Amman'da yaşayan beslenme uzmanı Reem El-Abdallat, aralıklı oruç veya Ramazan orucu tutarken sağlıklı beslenme alışkanlıkları edinmenin çok önemli olduğunu vurguluyor.

İnsülin direnci semptomları
İnsülin direncinin ilk göstergeleri ve semptomları hafif ve fark edilebilir olmayabilir. Artan açlık, yorgunluk, kilo vermede zorluk gibi semptomlar görülebilir.

İnsülin direncinin erken tespiti ve yönetilmesi, tip 2 diyabet ve kardiyovasküler hastalıklar gibi komplikasyonları engellemek için çok önemlidir. İnsülin direnci olan insanların yüzde 70-80'i tedavi görmedikleri ya da bu sorunu yönetmedikleri sürece er ya da geç tip 2 diyabet oluyor.

İnsülin direnci düzelir mi?
Prof. Joseph, insülin direncinin hayat tarzını değiştirerek ve bazen de ilaç yoluyla düzeltilebileceğini söylüyor. Düzenli egzersiz ve sağlıklı beslenme alışkanlıkları, insülin direncini azaltmak için önemlidir.