İran ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki nükleer gerginlik çözülecek mi?

Taraflar, 3. tur müzakereler kapsamında İsviçre’nin Cenevre kentindeki Umman Büyükelçiliği’nde bir araya geldi. Washington’ı Özel Temsilci Steve Witkoff ve Jared Kushner, Tahran’ı da Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi temsil etti.

Heyetler ilk olarak 3 saat görüştü. Verilen aranın ardından taraflar yeniden bir araya geldi. Müzakereler hem dolaylı hem de doğrudan formatta gerçekleşti.

Erakçi, müzakerelerde İran’a uygulanan yaptırımların kaldırılması ve nükleer konuda ciddi görüşmelerin başladığını bildirdi. "Yaptırımların kaldırılmasına ilişkin talebimizi açıkça ilettik." ifadelerini kullandı. Teknik görüşmelerin pazartesi günü Viyana’da başlayacağını söyledi. "Bazı konularda fikir birliği var, bazılarında ise fikir ayrılığı." diye ekledi.

Peki görüşmelerden ne çıktı? Wall Street Journal gazetesine göre ABD, İran’dan Fordo, Natanz ve İsfahan’daki üç nükleer tesisini tamamen yok etmesini istedi. Bugüne kadar zenginleştirilen uranyumun da ABD’ye devredilmesi talep edildi. Washington, Tahran yönetiminin bundan böyle uranyum zenginleştirme çalışması yapmasını da istemiyor.

Buna karşılık İran’ın başkenti Tahran’daki nükleer reaktörün tıbbi amaçla faaliyet göstermesine izin verilecek. İran’ın anlaşma şartlarına uyması halinde yaptırımlar kademeli olarak kaldırılacak. İran’a getirilen nükleer kısıtlamalar ise hiçbir zaman kaldırılmayacak.

Erakçi, ABD heyetine bir teklif sundu. İran televizyonuna göre Tahran’ın önerisi, zenginleştirilmiş uranyum stokunun ülke dışına transferini içermiyor. El Cezire’ye konuşan İranlı bir yetkili de teklifin, ABD’nin endişelerinin giderilmesine odaklandığını belirtti. Ancak nükleer tesislerin sökülmesini reddettiklerini söyledi.

Peki Washington’ın öneriye tepkisi ne oldu? ABD tarafı müzakerelerden memnun kalmadı. Axios’un haberine göre Witkoff ve Kushner, İranlılardan duydukları karşısında hayal kırıklığına uğradı. Başka bir ABD’li yetkili ise görüşmelerin olumlu geçtiğini söyledi.