İran’da ekonomik krizle başlayan protestolar, rejim karşıtı gösterilere dönüşerek birçok kentte devam ediyor. 13. güne girdi. İran insan hakları STK'sı, hareketin Aralık ayı sonlarında başlamasından bu yana en az 45 protestocunun öldürüldüğünü söylüyor.

Tahran, Tebriz, Kereç, Abadan ve Şiraz başta olmak üzere pek çok şehirde sokaklara çıkan göstericiler güvenlik güçleriyle karşı karşıya geliyor. Gürgan'da valilik binası ateşe verilirken, Tahran'da polis araçlarının yakıldığı görüntüler sanal medyada paylaşıldı. Rejim karşıtı gösteriler, tüm eyaletlere yayılmış durumda. Güvenlik güçlerinin bazı bölgelerde göz yaşartıcı gaz kullandığı ve zaman zaman gerçek mermiyle müdahale ettiği bildirildi. İnsan hakları kaynakları ise bugüne kadar 40'tan fazla kişinin öldüğünü, binlerce kişinin gözaltına alındığını duyurdu. Dün akşam ise ülke genelinde internet erişiminde ciddi yavaşlama ve kesintiler yanı sıra elektrik sorunu da yaşandı. Protestolarda Devrim Muhafızları'na bağlı 2 asker hayatını kaybederken, bir Besic üyesi ağır yaralandığı açıklandı. Bazı bölgelerde göstericiler, "Pehlevi geri dönecek" sloganları atarken, sürgündeki Reza Pehlevi sanal medyadan halkı sokağa çıkmaya çağırdı.

CNN International'ın haberine göre; protestocuların en azından bir kısmı, sürgündeki Veliaht Prens Rıza Pehlevi'nin Perşembe günü gösterilere katılma çağrısına kulak vermiş gibi görünüyordu. Yürüyüşçülerin attığı sloganlardan biri de "Bu son savaş, Pehlevi geri dönecek" şeklindeydi. Son protestolar yaşanırken, Pehlevi sanal medya üzerinden cesaretlendirici bir paylaşım yaparak İranlıları "sokaklara çıkmaya ve birleşik bir cephe olarak taleplerinizi haykırmaya" çağırdı. "İran yükselsin!" diye ekledi.

İstihbarat raporlarına göre İran'daki protestolar bastırılamazsa Hamaney B planını devreye sokacak. Hamaney 20 yardımcısı ve aile üyesinden oluşan dar bir grupla Tahran'dan kaçmayı planlıyor. Hamaney'in kaçış için Moskova'dan başka seçeneği yok.

İran riyali karşısında dolar kurunun 140 bin bandını aşmasının ardından başkent Tahran’da hayat pahalılığına karşı tepkiler yükselmişti. 12 günlük savaşın ardından ekonomik şartların giderek ağırlaşması, yüksek enflasyon, temel gıda ve tüketim ürünlerindeki fiyat artışları ile alım gücündeki sert düşüş, geniş kesimlerde rahatsızlığa yol açmıştı. Protestolar kapsamında Tahran’ın güneyindeki Alaeddin ve Çaharsu pasajları ile Büyük Pazar’da çok sayıda esnaf kepenk kapatmış, yüzlerce İranlı protestocu Vali Asr, Cumhuri ve İnkılap caddelerinde toplanarak yürüyüş gerçekleştirmişti. Tahran’daki protestoların ardından yapılan protesto ve grev çağrılarıyla birlikte gösteriler kısa sürede ülke geneline yayılmıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'da devam eden gösterilerde insanların öldürülmesi halinde Washington'ın "İran'ı çok sert vuracağını" söyledi. The Hugh Hewitt Show programına katılan Trump, İran'daki gösterilerde çok büyük kalabalıkların oluştuğunu ve izdiham çıktığını belirtti. Trump, gösterilerde insanların hayatını kaybettiğini ancak sorumluluğun bir tarafa yüklenip yüklenemeyeceğinden emin olmadığını ifade ederek, bu tür eylemlerin sürmesi halinde İran'ın ağır bedeller ödeyeceğini dile getirdi. Başkan Trump, "Çok kötü durumdalar. Onlara şunu da ilettim: Eğer insanları öldürmeye başlarlarsa ki ayaklanmaları sırasında bunu yapma eğilimleri var, sık sık ayaklanma çıkarıyorlar eğer bunu yaparlarsa, onları (İran) çok sert şekilde vuracağız." dedi.

Çevrimiçi izleme kuruluşu Netblocks, protestoların artmasıyla İran'da 'ülke çapında internet kesintisi' olduğunu bildirerek, "Canlı ölçümler, İran'ın şu anda ülke çapında internet kesintisi yaşadığını gösteriyor. Bu olay, ülke genelindeki protestoları hedef alan bir dizi dijital sansür önleminin ardından geldi ve kritik bir anda halkın iletişim hakkını engelliyor" dedi.

İran’da para biriminin rekor düzeyde değer kaybetmesinin ardından başkent Tahran'da esnaf tarafından 28 Aralık'ta başlatılan protestolar, ülke geneline yayılmasının ardından 12’nci gününde devam ediyor. Başta başkent Tahran olmak üzere birçok kentte halk sokağa inerken, yer yer güvenlik güçleri ile protestocular karşı karşıya geldi.