İklim değişikliğinin sıcak hava dalgalarını daha güçlü ve daha sık hale getirdiği artık iyi biliniyor. Kuzey yarımkürede yaz aylarının başlamasıyla birlikte Avrupa'nın büyük bir kısmı, ABD'nin bazı bölgeleri ile kuzeydoğu Asya'da sıcaklıklar mevsim normallerinden çok daha fazla. Bu, özellikle yaşlılar, çocuklar ve hastalar için sağlık riski oluşturuyor. İspanya'nın meteoroloji servisine göre, 28 Haziran'da El Granado kasabasında 46°C ile Haziran için yeni bir sıcaklık rekoru kırıldı. Ayrıca bu ayın, şimdiye kadarki en sıcak Haziran olduğu söylendi. Ancak rakamlar yanıltıcı olabilir. Yüksek sıcaklıklar, düşük nem oranına sahip kuru ülkelerle (örneğin orta Kanada), nemli iklimlerde (örneğin Basra Körfezi çevresinde) aynı "hissi" vermez ve aynı derecede tehlikeli değildir.
Islak termometre sıcaklığı, ısı ve nem kombinasyonunun etkisini, yani havada ne kadar nem veya su buharı olduğu ölçer. Bunu nasıl ölçeriz? En basit haliyle, termometre bir pamukla ya da ince bezle sarılır. Sonra üzerine su püskürtülür ve ıslatılır. Bu, suyun buharlaştığı sıradaki sıcaklığın ne olduğunu söyler. Bu su, ısı sıcaklığını beraberinde götürür, buharlaşarak sıcaklığı düşürür. Bu sıcaklık "ıslak termometre sıcaklığıdır".
İnsanlar terleyerek serinler: Ciltten atılan su, fazla vücut ısısını götürür ve buharlaştığında, bu ısıyı da alır. Bu işlem kuru bölgelerde iyi çalışır, ancak gerçekten sıcak, nemli bölgelerde çok daha az etkili olabilir. Dışarıdaki sıcaklık vücut sıcaklığına yakınsa, nem yüksekse, terleyerek serinlemek zordur. Bunun nedeni, havanın daha fazlasını alamayacak kadar nemle yüklü olması ve bu nedenle terin buharlaşmasının yavaşlamasıdır. Aşırı durumlarda, hiç terleyemeyiz ve bu da ölüme yol açabilir.
2020 yılında yapılan bir araştırmada, vücudun üst fizyolojik sınırı 35°C'lik ıslak termometre sıcaklığıdır. Isı ve nemin birleşimi 35C°C'lik bir ıslak termometre sıcaklığının üzerindeyse, insan vücudu çevreye ısı yaymayı bırakır. Organlar çalışmayı durdurabilir ve ölümcül bir etkisi olabilir. Bu durumdaki insanlar klimaya erişemezse, birkaç saat içinde ölebilirler.
Bilim insanları küresel sıcak hava dalgalarının artmasından giderek daha fazla endişe duyuyor. 2022'de Güney Asya'nın yoğun bir sıcak hava dalgası yaşadı. Hindistan ve Pakistan rekor kıran sıcaklıklar gördü. Yeni Delhi'de sıcaklık 50C'ye kadar ulaştı. 2023 yaz sıcak hava dalgası Avrupa'nın çoğunu, özellikle Yunanistan, İtalya, İspanya, Türkiye ve Kıbrıs gibi Akdeniz çevresindeki ülkeleri etkiledi. Sıcaklıklar bazı bölgelerde gündüzleri 40-45C'ye ulaştı. 2023'te rekor seviyedeki küresel sıcaklıklar, Kanada ve ABD'deki yoğun sıcak hava dalgalarından ve orman yangınlarından, Doğu Afrika'nın bazı bölgelerinde uzun süreli kuraklığa ve ardından sellere kadar dünyanın büyük bir bölümünde birçok aşırı hava olayının yaşanmasına katkı sağladı. 2024'teki küresel ortalama sıcaklıklar, sanayi öncesi döneme göre yaklaşık 1,55C daha yüksekti. BM Meteoroloji Örgütü'ne (WMO) göre, son on yıl (2015-2024) şimdiye kadar kayıtlara geçen en sıcak dönemdi. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, "2024'teki kavurucu sıcaklıklar, 2025'te çığır açan iklim eylemleri gerektiriyor" dedi. "İklim felaketinin en kötüsünden kaçınmak için hala zaman var. Ancak liderler şimdi harekete geçmeli."




