Brüksel

İspanya ve Portekiz'de yaşanan elektrik kesintisi sonucu milyonlarca insanın temel ihtiyaçlara erişim sağlayamaması, durumun neden kaynaklandığı yönünde soruları gündeme taşırken, kesintinin yenilenebilir enerjinin aşırı kullanımı, ani yük artışı, siber saldırı veya sistem yönetim sıkıntısı kaynaklı olabileceği görüşleri öne çıkıyor.

İspanya ve Portekiz'de dün öğle saatlerinde başlayan ve İber Yarımadası genelinde yaşayan 60 milyon kişinin hayatını bugün sabah saatlerine kadar durma noktasına getiren büyük çaplı bir elektrik kesintisi yaşandı.

Kesintinin yayılmasın ardından İspanya ve Portekiz'de hayat akışında ciddi aksaklıklar baş gösterdi. İşletmeler faaliyetini durdururken, binalarda asansörler çalışmadı. Tren ve metro hatlarına ilave olarak trafik ışık sistemlerinin de durmasıyla ulaşımda sıkıntılar oluştu, hava limanlarında seferler iptal edildi.

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, ülkenin öğle saatlerinde 5 saniye içinde 15 gigavat elektrik üretiminin aniden kaybolduğunu, bunun da ulusal talebin yüzde 60'ına denk geldiğini söyledi. Kesintinin uzun sürebileceği konusunda uyarıda bulunurken, böyle bir durumun daha önce hiç yaşanmadığına dikkati çekti.

Siber saldırı belirtisi yok
Portekiz Başbakanı Luis Montenegro da elektrik kesintisinin arkasında bir siber saldırı olduğuna dair hiçbir işaret olmadığını açıkladı. Elektrik kesintisinin nedeninin henüz bilinmediğini aktaran Montenegro, durumun Portekiz'den kaynaklanmadığına dikkati çekti.

ENTSO-E, İspanya ve Portekiz'in güç sistemlerindeki olaya ilişkin, "En büyük öncelik güç sisteminin restorasyonudur." ifadesini kullandı. Olayın İspanya ve Portekiz'in elektrik sisteminde kesintiye neden olduğunu belirtti.

Kesinti hakkında
Dün öğle saatlerinde İspanya elektrik şebekesinde yaşanan dalgalanma sonucunda ülkenin Fransa ile olan elektrik bağlantısı tamamen koptu. Avrupa sisteminden desteği kaybeden İspanya elektrik sistemi ile Portekiz elektrik sistemi hızla çöktü.

AB Komisyonu, enerji arz güvenliğini artırmak için uzun zamandır İspanya ve Portekiz gibi üye ülkelerin Avrupa ile elektrik bağlantısının kuvvetlendirilmesi tavsiyesinde bulunuyor.

Yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik üretimindeki yüksek payının da kesintide bir etkisi olabileceği iddiaları bulunuyor. İspanya kesintinin hemen öncesinde elektriğinin yüzde 60,2'sini güneşten, yüzde 10,6'sını rüzgardan sağladı.

Atmosferik olaylar
Bazı uzmanlar kesintinin bölgede yaşanan atmosferik titreşimlerden kaynaklanmış olabileceği görüşünü taşıyor. AB Komisyonu daha önce, elektrik şebekesinin tam entegre olabilmesi için eylem planı hazırlamıştı.

Yaşanan büyük çaplı elektrik kesintisinin sebebinin belirlenmesi ile birlikte Avrupa'nın şebeke alanında atması gereken adımlar daha belirgin hale gelecek. AB Komisyonunun Baş Sözcüsü Paula Pinho, "Yaşanan kesinti eşi benzeri görülmemiş bir büyüklükteydi. Dolayısıyla, bundan alınacak derslere bakacağız." dedi.

Avrupa sistem operatörlerinin, İspanya ve Portekiz ulusal sistem operatörleri ile yakın çalıştıklarına işaret eden Pinho, kesintinin nedenleri ve ne kadar hazırlıklı olunduğu konusunda çok yakından gözlemlediklerini anlattı.